Het is genoeg

 Kapot ben ik vandaag, echt kapot. Ik word wakker met hoofdpijn, stijve nek en rug, zere (boven-)benen, knieën en enkels. Om half twee lag ik vannacht op bed, om zeven uur ging de wekker, want m'n man moest eruit en ik bleef wakker. Vijf uur slaap, maar dat is het grootste probleem niet. Dat was het tellen gisterenavond.

Tellen?

Als zo'n achttien jaar zit ik op het stembureau (of in het stembureau, ik ben er nog niet uit) Met veel plezier. De eerste keren dat ik er zat, stemden we nog met computer. Langste werk hadden we met het tellen van de stempassen en het invullen van het proces verbaal, 'tellen' was een kwestie van knop om en er draaide een papiertje uit met aantallen. Wat een heerlijkheid. Maarja, niet veilig, dus het papier kwam terug. 

Tellen duurde ineens een stuk langer. We moesten voor begin van dag de stembiljetten tellen en aan het eind van de dag de ongebruikte en gebruikte biljetten. (dat hoeft gelukkig niet meer) Er was een groot document van stemmers, waarin iedereen genoemd werd, die in jouw stembureau zou moeten stemmen. Die moest bij elke stemmer gecontroleerd. Op rustige momenten keken we wie er jarig was en wie voor het eerst stemde. Het was duidelijk hoeveel stemmers jouw stembureau kon verwachten en hoe groot de opkomst was. 

Ook dat veranderde. We kregen een ROS, Register Ongeldige Stemmen, en iedereen in de gemeente mag overal stemmen. In het ROS worden mensen genoemd, die overleden zijn of verhuisden sinds de stempassen verstuurd werden, maar ook de stempassen van mensen die hun oude pas kwijt waren en een nieuwe aanvroegen of voor een kiezerspas gingen. 

Met de jaren wordt het zwaarder, het zitten op het stembureau. Je moet er 's morgens om 6.45 uur zijn, het stemmen kan tot 21.00 uur en dán moet je nog tellen. Dan heb ik de dag meestal ook al gehad. Inmiddels zorg ik er wel voor, dat er een goede stoel staat. De hele dag op een houten stoel is ook niet meer te doen.

Waarom doe ik het dan nog?

1. Het is leuk
2. Het is nuttig en belangrijk voor de democratie
3. Geld. 

Over 1. kan ik duidelijk zijn: het is erg leuk en gezellig, zowel met de andere stembureauleden als met de stemmers. Ik heb eigenlijk altijd een leuke dag gehad. Het is leuk tót het tellen, dan wordt het hel. Voor mij dan. En gisteren helemaal, met die enorme vellen papier. Ik werd zelfs onwel op een gegeven moment. 

Voor wat betreft 2. is het misschien wel nuttig, maar in Groningen waren deze keer meer aanmeldingen van vrijwilligers dan plekken. Ik was dus niet echt heel erg nodig, om de democratie door te laten gaan.

En 3. sja.. het zakcentje is gewoon leuk. Elke keer koop ik toch iets speciaals voor mezelf. Echt voor mij. Dit keer heb ik een paar boeken in gedachte, zoals Bedtijdverhalen voor Rebelse meisjes, waarin vrouwen genoemd worden, die een bijzondere plek in onze geschiedenis hebben. Een boek dat wel past bij verkiezingen en democratie. En misschien nog het boek van Barack Obama, zodat ik deze naast die van Michelle kan zetten. En het boek Noorse Goden van Neil Gaiman.

Maar ik heb al heel veel boeken en hoewel het een fijne beloning is, heb ik zowel het geld als nieuwe boeken niet echt nodig. (nouja, de boeken..) 

Bottom line: ik ben kapot. Mijn hele dag is weg. En dat is het me niet meer waard. Het doet pijn, maar ik heb zojuist m'n 'ontslag' als stembureaulid gemaild. Uit voorzorg, omdat het niet de eerste keer is dat ik zo denk en bij een volgende verkiezing weer denk dat het wel meeviel. En het viel niet mee. 

Het is echt erg jammer, maar ik kan het niet meer. Tijd om deze grens niet meer over te gaan.

The day after...

"Wat knap dat je dat zo'n hele dag volhoudt op een stembureau" zeggen mensen tegen mij op een klein stukje internet, waar we praten over leven met pijn. Inmiddels vraag ik me af of het echt zo knap is of gewoon knap stom of knap eigenwijs, dat ik dit überhaupt nog doe.

Op zich klinkt het natuurlijk niet als zwaar werk. Ja, oké, je moet vroeg op staan, want vanaf 6.45 uur begin je met het opbouwen en inrichten van je lokaal. De stemhokjes staan er dan al, net als de tafels en stoelen, maar alle materiaal zit nog in de stembus en daarvan moet vanalles uitgezocht en op z'n plek, op volgorde zoals aangegeven in de stemapp van een iPad. Toch is dat niet echt zwaar.

Een hele dag zitten lijkt ook niet zo zwaar. Het was niet druk, tussendoor kon ik wat lezen en rondjes lopen in het speellokaal, waar we zaten. Met de mede-stembureauleden hebben we lekker zitten kletsen. Vijf uur pauze in totaal lijkt veel, maar was helaas net niet genoeg om lekker te ontspannen. Er moesten boodschappen gedaan en m'n fiets had een lekke band. Maar alsnog, het is pauze. Een pauze, waarin ik ook even lekker op de bank kon zitten met de hond en tv kijken.

Het zitten blijkt trouwens lastiger dan het lijkt, ook al zat ik deze keer gelukkig op een goede zachte stoel. Wat (voor mij) echt vervelend is, is dat je na ruim veertien uur in touw te zijn geweest, pas met 'het echte werk' begint. Om 21.00 uur, wanneer ik op een normale weekdag alweer zachtjesaan bezig ben met voorbereidingen om naar bed te gaan, sluit het stembureau en is het van belang alert te zijn. Tafels worden klaar gezet, stembussen leeggegooid, stembiljetten uitgevouwen en geteld. Twee uur duurde dit in totaal, gisterenavond. Twee uur van staan, tellen, rondlopen, slepen en ja, ook toch weer gezelligheid. Maar die twee uur zijn voor mij volgens mij net teveel.

Vandaag was ik vrij. Dat plan ik altijd in na een stemdag. Vanmorgen ging ik naar m'n moeder, die jarig is. Achja, waarom niet. Ik sliep immers uit en hoe druk is dat nou, eventjes op de koffie. Ik nam m'n oom mee, die op eigen gelegenheid niet bij z'n zus op bezoek kan, en omdat dat al afgesproken was, kon ik ook niet afzeggen. Eigenlijk voelde ik al wel dat het niet zo'n goed idee was, maar ach, vanmiddag had ik toch rust?

Deze middag lag ik in bed met pijnstillers en migrainemedicijnen, die beide trouwens niet hielpen. Eigenlijk is de dag na een stembureauzitting een verloren dag. Zitten op een stembureau is leuk (en goed en nuttig) maar is het echt zó leuk? Is dat het waard? Moet ik van het geld dat ik verdien de dag erna een saunadagje inclusief massage boeken, zou dat helpen?

Op 23 mei zijn de volgende verkiezingen. Slechts één verkiezing, de Europese. Over het algemeen een matige opkomst,  waarschijnlijk snel klaar met tellen. Zit ik er weer? Ja, waarschijnlijk wel. Knap of knap stom; het is leuk en van belang. En meestal ben ik na een tijdje weer vergeten hoe ik me de dag na de verkiezingen voelde.

(misschien laat ik het ook nog wat afhangen van hoe ik me de komende dagen voel)

Verkiezingsdilemma

Nee, dit gaat nog niet over de tweede kamer verkiezingen, hoewel die er ook weer aan zitten te komen. Dan weet ik meestal wel in welke richting ik wil stemmen en doe ter controle nog een kiestestje op internet. Handig vind ik dat, vooral omdat je ook bepaalde onderwerpen zwaarder kunt laten wegen of weg kunt laten, maar daar gaat het nu niet over.

Op diverse sociale media zie ik dat je kunt kiezen voor 'Het Mooiste Natuurgebied van Nederland' en dat vind ik dus behoorlijk lastig. Het zijn niet zomaar een paar floddertjes natuur, het zijn gedegen gebieden die belangrijke plekken van Nederland kleuren en ik zou niet weten welke ik het  mooist vind!

Natuurlijk gaat het ene gebied me wat meer aan het hart dan het ander. Zo woonde ik jarenlang op een Waddeneiland, dus ben ik snel geneigd 'dan maar' het Waddengebied aan te klikken. Het ís immers ook een bijzonder gebied, de kraamkamer van de Noordzee, vol met mosselen en zeehonden, waar tal van vogels tijdens de trek foerageren. Uniek in zijn soort en geplaatst op de Werelderfgoedlijst. Dan ben je ook wat, kun je zeggen.

Maar als ik stem op het Waddengebied, dan stem ik dus níet op de Veluwe, de Biesbosch of het Nationaal Park Oosterschelde. Ook elk heel uniek en bijzonder. En dan is daar nog het Nationaal Park Drentsche Aa. Dichtbij huis en in de loop van de afgelopen jaren ontwikkelt tot een stuk natuur van formaat. Wat mij betreft echt een aanrader voor iedereen die van groen en water houdt. Nee, er kan nog niet trots verteld worden over groot wild, maar ook het kleine is de moeite waard. (en er zitten vast vele ijsvogeltjes)

Enigszins verwezen kijk ik naar de plaatjes op het scherm. Er staan parken tussen die ik helemaal niet ken. Hoe kies je uit zoveel moois? Ik ben slecht in dat soort dingen. Vraag mij  niet naar mijn lievelingsliedje, favoriete film of boek. Hoe kan iemand kiezen uit zo'n groot aanbod dat ook nog eens zoveel van elkaar verschilt?

Dan valt mijn oog op een wel heel bijzonder stukje Nederland. Bergen omringt door blauwe zee. In Nederland? Gelukkig staat erbij wat het is 'Saba en omringende zee'. Even droom ik weg, zie mezelf lopen: het is oktober, onder mijn blote voeten voel ik het warme witte zand, naast mij een blauwe zee aan de andere kant palmbomen. Aan de horizon steekt een rots omhoog: Saba, parel van de Caraïben. Ik ben er nooit geweest, maar wel op dat andere 'overzeese gebied' Sint Maarten. Als ik dan toch moet kiezen, dan dit maar. Een stukje bijna ongerepte natuur, misschien niet uniek op de wereld*, maar wel voor Nederland. En nu maar hopen dat Saba wint en dat één van de stemmers (Kies mij! Kies mij!) het eiland mag bezoeken deze winter. Lekker warm.

Sint Maarten, oktober 1990

(* er werd me 25 jaar terug verteld dat het eiland Domenica zo weinig is veranderd sinds 1492 dat Columbus het als enige eiland nog zou herkennen.. geen idee of hij Saba heeft gezien)