Puntjes

'Fibromyalgie: we weten dat je pijn hebt, we erkennen ook dat je pijn hebt, maar we weten niet hoe het komt dat je pijn hebt en kunnen er niets aan doen', aldus de reumatoloog bijna 8 jaar terug.

Gisteren was ik bij de huisarts en omdat er nog wat tijd over was noemde ik mijn zere duimen. Hij gebaarde me mijn handen plat op tafel te leggen. Onder instemmend 'uhum, uhum' drukte hij op de gewrichten van mijn vingers. Ik vroeg me af waar al die instemming vandaan kwam. Gelukkig is mijn huisarts van het uitleggende soort.



Daar zitten dé puntjes

'Kijk', zei hij, 'zie je die puntjes naast je gewrichten?' In eerste instantie zag ik alleen mijn vingers, zoals ze al jaren zijn, wat rimpeliger dan 10 jaar terug, zo gaan die dingen. Maar, nu de dokter me erop wees, ja, er zitten wat puntjes, dus nu was het mijn beurt om instemmend te knikken.

'Die puntjes wijzen op versleten gewrichten', zo legde hij verder uit, 'een kwaal (en nu komt het) die je wel vaker ziet bij oudere vrouwen'. BAM. En bedankt. Terwijl ik dit even moest verwerken en me nog afvroeg waarom ík er dan last van zou hebben, vervolgende hij dat het een typische vrouwenkwaal is. Waarschijnlijk hebben vrouwen er last van door veelvuldig huishoudelijk werk, zoals het uitwringen van doeken. Zo bleef ik dus met de vraag zitten 'hoe kom ík er dan aan', want in veelvuldig huishoudelijk werk herkende ik mijzelf ook al niet.

Terwijl deze gedachten door mijn hoofd stuiterden, legt mijn huisarts verder uit dat hier niet zoveel aan gedaan kan worden. Ah.. ik moet ermee leren leven. Dat klinkt bekend. Maar.., dit keer toch een kleine nuance. 'Als de kwaal echt invaliderend wordt, is er wel een operatie voor'. Dat klinkt hoopvol, maar dit gebeurt dan vaak bij vrouwen van rond de 70. Dus, ik heb nog even.

Op weg naar buiten komt er inwendig een klein 'Tjakka'-momentje. Ik heb pijn, ze weten waardoor het komt en hoewel ze er nu nog niets aan kunnen doen, is er uiteindelijk een oplossing in de vorm van een operatie. Niet dat ik me daarop verheug, maar het is íets.

Men heeft het wel eens over een oude ziel in een jong lichaam. Bij mij is het andersom: ik ben een jonge ziel in een lichaam, dat zich ouder gedraagt dan ik me voel. Ik moet het er maar mee doen.

Hardlopen: de 4 mijl van Groningen

"Als zij het kan, moet ik het toch ook kunnen?"
Het is een mooie zondagmiddag, oktober 2006. Op RTV Noord kijk ik naar het verslag van de 4 mijl in Groningen. Tussen alle redelijk getrainde hardlopers komt een enigszins gezette vrouw moeizaam over de finish. Bovenstaande komt in mij op: waarom kan ik dat niet? Ik ben veel slanker (toen nog wel), zie er sportiever uit, zwem toch ook twee keer per week, waarom zij wel en ik niet?

Als sinds mijn jeugd heb ik een pijnlijke knie door een fietsongeval. Hij blijft altijd dik en vanwege deze knie heb ik lange tijd niet gesport. Steeds wanneer ik iets actiever word, remt de knie mij weer af. Op school vond ik dat wel makkelijk, had ik een goede reden om niet mee te hoeven gymmen. Nu baal ik ervan.

Na het zien van de uitzending besluit ik het gewoon te proberen. Bijna 6,5 kilometer, hoe moeilijk kan het zijn? En hoe lekker moet het voelen om óók over die finish te gaan, tussen al die sportievelingen? Een overwinning op mijzelf.

Op internet zoek en vergelijk ik meerdere sites en vind een trainingsprogramma dat erg langzaam opbouwt. Deze site werkt met een Chinese 'meester'. Hij zit op een kussentje en naast hem staat een bonsai, wat mij gelijk aanspreekt uiteraard. Hij coacht, spoort aan en geeft complimentjes. Eigenlijk wel grappig. De site werkt met leuke overzichten en is makkelijk in gebruik.

Vol goede moed begin ik, ga 3 keer per week op pad. De eerste paar keer ben ik langer bezig met rekken en stretchen dan het daadwerkelijke lopen. Na 10 minuten ben ik weer thuis. Het lijkt weinig wat ik doe, maar ik merk dat mijn conditie met sprongen vooruit gaat. Na een maand is mijn hartslag-in-rust al gedaald, het aantal minuten dat ik op pad ben gestegen. Het hardlopen zelf vind ik niet zoveel aan, maar de veranderingen in mijn lichaam wel. Ik voel me heerlijk! De pijn in mijn knie valt op zich mee, wel voel ik mijn kuiten en enkels.

Na 5,5 maand, op mijn 40e verjaardag, loop ik 5 kilometer hard. Het doel van de site is bereikt, verder kan ik niet opbouwen. Trots koop ik nieuwe hardloopschoenen. Helaas.. mijn 40e verjaardag is ook de laatste keer dat ik 5 kilometer doe. Door omstandigheden kan ik 2 weken niet lopen en wanneer ik weer begin doet alles me na een paar kilometer al zeer, vooral mijn béide knieën. Ik ben het zat, ga via de huisarts naar het ziekenhuis en krijg uiteindelijk de diagnose fibromyalgie. Mijn hardloopschoenen belanden in de kast, mijn conditie verdwijnt terwijl ik kilo's aankom.

Maar het blijft kriebelen. Na verloop van tijd herinner ik me niet meer de pijn die ik voelde, wel de conditie, die ik zo snel opbouwde. Ik probeer het weer. Keer op keer, steeds kom ik mezelf tegen. Bij revalidatie vertelde de fysiotherapeut dat fibromyalgie geen belemmering hoeft te zijn voor hardlopen. Ik moet gewoon wat langzamer opbouwen dan anderen en goed naar mijn lichaam luisteren. Dus ik trek mijn hardloopschoenen weer aan en begeef mij naar het, inmiddels in de buurt uitgezette, 4 mijl parcours. De Chinese meester kan ik helaas niet meer vinden. Ik mis hem. Nu moet ik zelf opbouwen, met tips van de fysiotherapeut. Om te beginnen loop ik 3x 100 meter hard, in totaal loop/wandel ik zo'n 3 kilometer. En weer lukt het niet. Ik wil waarschijnlijk toch te snel.

Op deze zonnige zondag in oktober kijk ik naar de uitzending van RTV Noord over de 4 mijl. Ik zie een vrouw ploeteren, ze is minstens zo zwaar als ik inmiddels ben, en ze dóet het. Top!
"Waarom doet iemand dit zichzelf aan?" vragen zowel de verslaggever als mijn man zich af. Ik niet. Ik snap haar wel. Ik heb me al voorgenomen dat ik op mijn 50e de 4 mijl zal lopen. Nog 2 jaar trainen te gaan, dat lijkt me rustig genoeg. Dit keer zal ik beginnen met 3x de afstand van 2 lantaarnpalen, makkelijk te doen tijdens een wandeling met de hond. En als de gewone 4 mijl over 2 jaar niet lukt, is er altijd nog de 4mijl4you. Voor mensen, die wél graag meedoen, maar het om lichamelijke redenen niet kunnen. Als ik het niet kan wanneer ik 50 ben, dan moet ik me er misschien maar bij neer gaan leggen.

Het staat nu op internet, dus het is waar. 

Fibromyalgie, vertel ik het anderen?

"Ik vertel het wel, maar ik heb geen zin om het steeds weer uit te leggen"
Aan het woord is mijn schoonzus B. Zij heeft ook fibromyalgie. Voor het eerst sinds tijden ben ik weer eens bij haar op bezoek (dat doen we helaas te weinig) en we krijgen het over mijn blog en  onze ziekte.

Ikzelf ben er niet tegen iedereen open over. Tenminste, ik wil het er liever niet over hebben. Niet die persoon zijn, die steeds praat over haar ziekte. Ik ben meer dan dat, tenslotte. Toch merk ik dat ook gesprekken met mensen, die ik nog niet zo goed ken, vaak op de pijn komen. Waarom kan ik bijvoorbeeld niet meer uren werken dan ik doe. Waarom twijfel ik over meedoen aan de tafeltenniscompetitie? Waarom zeg ik een avondje leesclub af, als ik diezelfde week een ouderavond heb? Ik probeer er dan eerst wat vaag over te zijn "ik zit wat laag in mijn energie", maarja, waarom dan?

"Andere mensen willen je soms vertellen wat je wel en niet kunt", zo ervaart B. Toen zij kortgeleden wat haakwerk op facebook liet zien, kreeg ze als reactie dat zij dat toch niet kon, met haar pijn? Maar onze pijn zit niet altijd op één plek, wat je de ene keer wel kan, lukt een volgende keer misschien niet, en omgekeerd.

Bij haar zijn alle collega's op de hoogte, bij mij niet. De leidinggevenden weten het vanaf het begin. Anderen begin ik het nu pas langzamerhand te vertellen. Zo wordt voor hen ineens duidelijk waarom ik de trap niet op- en afren, waarom ik zelfs wat chagrijnig overkom, als ik net boven ben. De trap lijkt mij dan een vijand toe, maar dat heeft niets met mijn humeur van dat moment te maken. Openheid leidt tot begrip en soms een prettiger omgang.

Op internet was ik er, tot dit blog, stil over. Ik wil ooit een andere baan, zit bij de huidige al een tijdje, en werkgevers zoeken je tegenwoordig op op internet. Lezen dat hun sollicitant last heeft van een chronische ziekte is geen goede binnenkomer, schat ik zo in. Hoe leuk en positief ze ook overkomt. Op mijn facebook zal je daarom niet snel zien staan dat ik (weer) hoofdpijn heb.

"Toch heb ik soms de neiging hetzelfde te doen als anderen", merk ik enigszins beschaamd op. Wij kennen meerdere mensen met chronische pijn en af en toe onderdruk ik een opmerking als "je moet het gewoon zus of zo doen, mij lukt het toch ook?". Ook B. betrapt zich daar af en toe op en ook zij houdt zich zoveel mogelijk in.

"Wanneer ik het zelf niet helemaal snap, hoe kan ik het dan anderen duidelijk maken?", zo mijmer ik wat voor me uit. Hoe leg je uit dat je de ene keer uren kan winkelen en op een ander moment niet bij iemand op visite kan? Waarom kan ik de ene dag met fiets en fototoestel op pad, om een week later de auto naar m'n werk te nemen? Een afstandje van 10 minuten, nota bene. Daar heeft B. ook geen antwoord op.

Zij herkent het wel. Zelfs als je volgens de regels van de revalidatie activiteit en rust in balans hebt, kan ons lichaam ineens buitensporig reageren. Zo uit het niets, zo lijkt het. Als er echt een duidelijke oorzaak en gevolg is, dan ga je daar makkelijker mee om. Maar soms neem ik juist vrij, de dag nadat ik een uitje heb, en dan is er weer niets aan de hand. Dat heb ik uiteraard liever.

Vertel ik het wel of niet? Geef ik deze blog meer bekendheid? Voeg ik het samen met mijn andere blog? Ik weet het nog niet. Zoals ik al eerder zei: 'ik wil niet die persoon zijn, die maar praat over haar pijn', (heel logisch ook om er dan een blog over te beginnen) toch blijkt dat het benoemen van mijn aandoening soms de omgang met anderen kan helpen, zoals bij mijn collega's. Gewoon, één keer zeggen en dan weer verder.

B. en ik nemen nog maar een kopje thee en dan is het weer tijd om naar huis te gaan. Zij gaat vanavond nog naar een feest van de familie. Ik heb dit afgezegd, omdat ik gisteren ook al een feestje had. Zij begrijpt dat, uiteraard.

Leven met pijn op internationaal niveau

Ik weet niet meer hoe ik hier kwam, misschien via twitter of facebook, maar deze quote sprak mij direct aan. Dit is wat  ik hier probeer te doen. Het staat op een internationale site van fibrobloggers.

Voor mensen die Engels kunnen lezen misschien een aanrader (ik heb me nog niet echt in de blogs aldaar verdiept, moet ik zeggen)

Lezen van anderen, die ook leven met pijn, kan soms helpen. Je voelt je minder alleen, je ziet hoe anderen omgaan met hun beperkingen en leest misschien zelfs een nuttige tip. En af en toe bij elkaar klagen kan ook gewoon lekker zijn. Uiteindelijk moeten we allemaal weer door, pijn of geen pijn.

Mag ik hier zitten?

"Wát zegt ze?" verdwaasd kijk ik op uit mijn tas, waar ik net mijn portemonnee in terug stop. Er staat een dame voor me, wat gezet met grijs haar. Even denk ik nog dat ze veel ouder is dan ik (want bijna 50 klinkt me nog steeds verder weg dan het in werkelijkheid is). Haar vraag echoot na in mijn hoofd.
"Mag ik hier zitten?"

Daar was ik niet op bedacht. Ik had mezelf al wel eens in een dergelijke situatie gezien, dat ik een ander in de bus zou vragen alsjeblieft te mogen zitten, maar meestal durf ik niet. Toen ik nog jonger was, voelde ik me soms schuldig dat oudere mensen moesten staan, terwijl ik zat. Afhankelijk van mijn pijn en de afstand, die ik nog af moest leggen, stond ik soms toch op. Ook liet ik het wel afhangen van het aantal jongeren, dat de bus bevolkte. Waarom moest ik, met mijn zere knie, opstaan terwijl zij allemaal lekker bleven zitten? Bij het uitstappen liep ik dan wel een beetje extra mank, als een soort uitleg of excuus.

Zelf vragen aan een jongere of ik op zijn of haar plek mag zitten heb ik nog niet gedaan. Meestal stap ik ook bijna aan het begin van de busroute in, dan is er nog plek. Zo ook vandaag. En omdat ik wat gehaast was, plofte ik op de eerste lege bank die ik zag; de zitplaats voor invaliden.

Eerlijk gezegd had ik op dit tijdstip ook niet zoveel mensen in de bus verwacht, maar buiten de wijk werd het snel druk en stonden er al verschillende mensen. Nooit had ik verwacht dat mij nog gevraagd zou worden om te gaan staan, die leeftijd ben ik inmiddels toch wel voorbij. Ik overweeg een 'Nee', maar dan moet ik wat gaan uitleggen, en daar heb ik niet zo'n zin in.

Terwijl ik nog verbouwereerd naar de dame opkijk, staat achter haar een jongeman op "u mag hier wel zitten", maar ze hoort hem niet en blijft mij vriendelijk aankijken. Ik mompel dat ik toch de volgende halte eruit moet, pak mijn tas en ren bijna naar de deur. Bijna stap ik een halte te vroeg uit, om mijn gemompelde opmerking te onderstrepen, maar dan mis ik mogelijk de trein.

Terwijl ik, ruim op tijd, van mijn koffie geniet in de trein kijk ik naast me, naar mijn tas. Er begint een klein lampje te branden; de dame wilde waarschijnlijk op de stoel naast me zitten, waar mijn tas stond. Ik had rustig kunnen blijven zitten.

Het is zo'n dag

Oh My Smurf het doet pijn! Hoe sta ik op vandaag? Hoe kom ik in beweging? Wat ga ik doen? 

Soms zijn er van die dagen, dat ik bij het wakker worden denk al verloren te hebben. Dat ik hoop dat de wekker in de war is en er nog een hele nacht voor me ligt. Of dat ik de wekker niet had hoeven zetten, omdat het een vrije dag is.

Vandaag is de wekker niet in de war en ik was het gisterenavond ook niet. Het is maandag en tijd om op te staan. Ik sluit mijn ogen weer en doe een korte ontspanningsoefening. Deze brengt geen verlichting. Nu al niet, ik moet nog een hele dag. Ik moet nog een hele wéék!

Het weekend was ook eigenlijk te kort. Niet door het normale gevoel van 'er mag nog wel een dag tussen zaterdag en zondag', waar ik laatst een Loesje van zag. Nee, zaterdag was ik de hele dag op pad. Leuk op pad, gelukkig wel. Voor de cursus was er een studiedag. In Diemen. Het begon niet zo vroeg, half 11, maar toch zat ik al om 7 uur in de bus, want tja, het is wel een afstand.

De dag was niet te druk, redelijk ontspannen en om 8 uur was ik alweer thuis. Viel best mee dus. Maar ook leuke ontspannen activiteiten kosten energie. Ook een reis, waarin je voornamelijk zit, is anders dan rustig opstaan en de hele dag wat rondlummelen en 'bijkomen' van de werkweek.

Zondag heb ik mij voornamelijk bezig gehouden met het boek voor de leesclub. 176 pagina's. Ik was er zo doorheen. Het zitten heb ik keurig volgens de regels afgewisseld met wandelingetjes en huishouden. Ik ging zelfs in bad. Toch heb ik nu pijn. Veel pijn. Meer-dan-normaal pijn.

Wat daarbij ook nog van invloed is, is het weer. Ik ken meerdere vrouwen in de omgeving met fibromyalgie en allemaal hebben ze nu meer last. De vochtige kou is duidelijk een factor, waar het lichaam op reageert. 'Ik voel het in mijn botten' blijkt ergens vandaan te komen.

Gelukkig bestaan er pijnstillers en gelukkig werken die bij mij. Gelukkig voel ik mij nu al een stuk beter. En gelukkig kan ik donderdag vrij nemen, aangezien ik komende woensdag, mijn doordeweekse vrije dag, weer voor diezelfde cursus op pad moet. Weer leuk, maar er gaat zoveel vrije tijd inzitten. Vrije tijd, die ik gewoon nodig heb, helaas.

Kriebels!

Vele jaren geleden zette ik een vlinderstruik in de tuin, met de bedoeling dat dit ooit een bonsai zou worden. Er staan veel van dat soort uit de kluiten gewassen voornemens in mijn tuin. Terwijl de struik groeide, kreeg hij een mooie gedraaide stam. Het idee voor bonsai werd sterker, wat zou dat mooi worden!

Door omstandigheden, werk, kinderen, regen op mijn vrije dagen en mogelijk al pijn, snoeide ik de struik een tijdje niet. Ik wist het toen niet, maar kennelijk kunnen ze daar niet tegen. De struik stierf en vormde zo een best mooi silhouet achterin de tuin. Ik liet hem daar maar. De bonsai-to-be er omheen namen al mijn snoeivaardigheden en de groene bak in beslag. Deze struik ging geen kant meer op, tenslotte. En binnenkort ging hij weg.

Een paar jaar terug stond ik inderdaad met de snoeischaar in de hand voor het karkas, dat eens een trotse veelbloeiende struik vol met vlinders was. Op het moment dat ik de schaar erin wilde zetten, vloog een roodborstje op me af, ging op de tak zitten die ik waarmee ik wilde beginnen en keek me paniekerig aan. Kennelijk vond hij mijn snoeivoornemen helemaal geen goed idee. In de hoop dat dit vogeltje bezig was met een nestje in of rond de struik, liet ik het weer met rust. Tot vandaag.

Hoewel de takken breekbaar zijn, moest ik bij de dikkere exemplaren echt een zaag(je) gebruiken. Half doorzagen en het brak. Lekker werk. Het ruimde snel op. Als laatste zette ik de zaag ergens middenin de stam. Gelijk liepen er in paniek tientallen pissebedden uit een gat. Ik ben niet bang voor pissebedden, maar hiervoor deinsde ik toch even terug.

Wederom neem ik afstand van de struik, eigenlijk nog een stronk. Een dode krokelige stam achter nog groene (redelijk) kleingehouden bomen. Het insectenhotel, dat ik nog ergens in de tuin wilde hebben, blijkt er gewoon al te staan. Moet hij weg? Is het niet handiger om vogels de kans te geven in elk geval hiermee de winter door te komen?

De groene bak is alweer vol, een mooie rem op mijn werkzaamheden, zodat ik niet teveel doe. Met deze stam kan ik nergens heen. Hij staat (nog) niet in de weg en mag eerst blijven. Dat roodborstje heeft trouwens nooit een nestje in de buurt gebouwd. Misschien dat ik hiermee nog andere vogels lok, of een roodborstje, dat mag ook. Ik weet inmiddels wel dat de roodborstjes, die we 's winters zien, hier helemaal niet nestelen.

Fibromyalgie: bloggers

Langzamerhand probeer ik mijn blog wat meer aan te kleden in het thema dat ik het gegeven heb: Leven met Fibromyalgie. Er staan links voor meer informatie over de ziekte, bijvoorbeeld.

Vandaag besloot ik eens wat meer blogs van mensen met fibromyalgie te zoeken. Ik weet dat ik niet de enige ben, uiteraard. Voordat ik met dit blog begon, keek ik al rond op het wijde web: wat wordt er geschreven en door wie? Is er nog een 'gat' of sluit ik achteraan in de rij?

Wat mij toen en ook nu opviel, is dat het vooral dames zijn. En dat deze dames ongeveer een jaar of 2 een blog bijhouden en dan ineens stoppen. Dat triggert mij, dat 'ineens'. Niet langzaam afbouwen, niet steeds lagere frequentie en dan niets meer, maar zo ineens stopt het blog. Waarom zou dat zijn? Ik kom er niet achter. Misschien is jarenlang schrijven over je ziekte gewoon niet leuk. Misschien maakten ze niets 'schrijvenswaardig' meer mee. Misschien hoopten ze op meer respons, die niet kwam. En mogelijk zijn ze op een andere plek gaan bloggen. Het zou leuk zijn als er nog een laatste afscheidsblog kwam, met uitleg, maar die zijn er nooit.

Inmiddels heb ik een aantal blogsters gevonden die nog wel actief zijn, soms echt al jarenlang. Het gaat dan niet meer alleen over fibromyalgie, meer over hun leven op zich. Een leven die wel in het teken staat van een chronische ziekte, maar die toch vol en druk is. En leuk ook, zo te lezen. Leuk met een randje, want het is niet alle dagen feest.

Ooit las ik ook een blog van een man met fibromyalgie, maar deze kan ik niet meer vinden. Ik vond hem ook niet toegankelijk schrijven, dus ik weet niet of ik de link naar zijn blog neer zou zetten. Hij schreef, van wat ik mij herinner, ook vooral over kommer en kwel. Een beetje een mopperblog, vond ik dat. Dat probeer ik vooral niet te doen. (maar het zal best eens voorkomen)

Mijzelf kwam ik in het rijtje nog niet tegen, ook een beetje jammer. 

Ik heb de inmiddels toegevoegde blogs zelf nog niet actief gevolgd, maar misschien heb jij hier als lezer wat aan. Het is wel mijn voornemen ze te gaan volgen. Ik hoop maar dat ze actief blijven. Het is me in elk geval wel duidelijk dat ik geen 'gat' opvul. Ik sta in de rij, een lange rij van fibrobloggers. Mijn doel is niet direct er bovenuit te steken, maar er tussen te komen, niet achteraan te blijven staan. We zullen zien of dat gaat lukken. Eerst maar eens vindbaar worden in de zoekmachine. En mocht ik er toch mee stoppen, komt er een afscheidsblog. Beloofd!

Edit: ik zie nou dat Lisanne inmiddels de diagnose 'Chronische Lyme' heeft gekregen. Ik las haar af en toe, voordat ze dit wist. Ze blijft voorlopig wel in mijn rijtje staan, omdat ze een goed voorbeeld is van een blogster, die actief en positief in het leven probeert te staan, ondanks haar ziekte. Bovendien heeft juist zij een heel actief blog. 

Leesclub

"Hallo allemaal! Ik vroeg me af of er nog meer mensen zijn uit de stad Groningen die het leuk vinden om een paar keer per jaar over een goed boek te ouwehoeren met een fles wijn? Ik lees vooral thrillers. Herkent iemand zich hierin?"

Deze oproep zag ik staan op een internetsite. Het leek me al langer leuk, een leesclub, maar serieuze verhandelingen houden over zware literatuur zag ik eigenlijk nooit zitten. Literatuur lezen lukt me ook niet altijd meer door gebrek aan concentratie, maar thrillers gaan me goed af.

Ik lees graag, maar het komt er niet altijd van. Lanterfanten, tuin, internet en televisie krijgen in mijn vrije tijd vaak voorrang, terwijl lezen juist zo ontspannend is. In de vakantie lees ik aan één stuk door. Na de vakantie neem ik me dan, zoals zovelen, voor om vooral veel te blijven lezen, maar beslommeringen nemen over.

Een leesclub zou dus kunnen stimuleren tot het lezen van minstens een paar thrillers per jaar. Daarnaast breidt het mijn sociale kring eens wat uit. Weer eens wat anders dan werk, sport, wekelijkse koffieochtend en af en toe een verjaardag. Nieuwe mensen, nieuwe activiteit, daar krijg je energie van zeggen wetenschappers. Het stimuleert ook je hersenen, dat is toch mooi meegenomen.

Het ging snel. Ik meldde me aan, de wijn trok nog wat anderen over de streep en zo kwamen we tot een clubje van 8. Ook dames, die eigenlijk meer naar gezelligheid zochten dan dat ze een boek wilden lezen. Eergisteren kwamen we bij elkaar in een café, een neutrale omgeving, waar we elkaar eerst konden leren kennen. Tenslotte durfde niemand het aan om gelijk 8 vreemden, leren kennen via internet, in huis uit te nodigen. We begonnen met cappuccino en dronken per dame 1 glaasje wijn. De avond was zo voorbij.

Ik vond het gezellig, de rest gelukkig ook. Tot nu toe is er 1 die afgezegd heeft, ironisch genoeg degene die de oproep deed. Als het goed is vertelt de gastvrouw van de eerste, officiële bijeenkomst ons binnenkort welk boek zij uitgezocht heeft en wanneer de eerste bijeenkomst zal zijn. Helaas zijn de afstanden naar de diverse leden vrij groot, waardoor fietsen lastiger wordt. Ik ga het zeker proberen, maar op een winteravond 15 km naar huis fietsen? Dat zie ik mij bij zomerdag al niet meer doen. Van de wijn zal voor mij dan ook niet zoveel komen, gelukkig kan het zonder ook gezellig zijn.




 

Gezondheid is een keuze

8 jaar is Lara wanneer ze zich al een tijdje niet zo lekker voelt. Pijn in haar gewrichten, moe en rare blauwe plekken. Haar ouders vinden het te lang duren en gaan naar de dokter. Na de eerste schrik van de doorverwijzing naar kinderoncologie slaat de diagnose in als een bom: Leukemie. Een behandeling van twee jaar is haar voorland, de overlevingskans gelukkig vrij groot. Van haar oma krijgt ze een dagboekje, om in te schrijven wat ze in de twee jaar mee gaat maken. Op de laatste pagina zet ze vast “en toen was ik weer beter”.

Lezend in tijdschriften, kranten en op internet krijg je al snel het idee dat alles maakbaar is, alles tot en met je gezondheid. Exotische besjes en zaden worden ingevlogen om de westerse mens een gezonde oude dag te garanderen. Maandelijks komt een wetenschapper met een nieuw ‘superfood’, gevonden op weer een andere bergtop van een derdewereldland, terwijl ondertussen de (bijna) vergeten groentes van Nederlandse bodem herontdekt worden. Eet dit, drink dat en je blijft gezond en slank.

Mijn moeder doet hier dapper aan mee. “Eet nog een tomaatje, dan krijg je geen kanker” zegt ze opgewekt tegen mijn kinderen, voorbijgaand aan de kansberekeningen, die bij onderzoeken horen. Zelf is ze haar hele leven eerder mager dan slank geweest, heeft ze overwegend gezond gegeten en geleefd, maar lijdt ze aan kwalen, die bijna synoniem staan voor ‘dik en ongezond’: hoge bloeddruk, hoog suiker- en cholesterolgehalte. Toch is er bij haar nog steeds de overtuiging dat als ze maar nóg gezonder doet, haar medicijnen weer overbodig worden. Samen met mijn vader, die misschien wel wat neigt naar dik, maar die net zo gezond leefde, heeft ze al heel wat diëten afgewerkt en ‘goeroes’ gevolgd.

Zelf ben ik geen toonbeeld van een gezond lichaam. Ik ben te dik, maar ik eet en leef wel gezond. Ik viel ooit ruim 20 kilo af en bleef zo’n 5 jaar op dat streefgewicht. Dit sterkte mij toen in de overtuiging dat in elk geval (over-)gewicht inderdaad een keuze is, waar dan weer veel gezondheidsvoordelen aan hangen. Inmiddels ben ik met ongeveer dezelfde eet- en leefgewoontes die 20 kilo weer aangekomen en lijd ik bovendien aan een chronische ziekte.  Door middel van een uitsluitingsdieet ben ik wel voor een groot gedeelte van buikpijn af (en blijkt dat ik juist van een aantal van die superfoods pijnklachten krijg).

Is gezondheid een keuze? Ik denk dat we met elkaar eens kunnen zijn dat er eet-/leefgewoontes zijn die de gezondheid beïnvloeden. Roken is aantoonbaar ongezond, met overgewicht heb je meer kans op bepaalde ziektes en bewegen is goed voor je. Toch kent iedereen wel een verhaal van die éne oom, die rookte als een schoorsteen, zoop als een tempelier en veel te zwaar was, maar toch lachend 92 jaar werd. Daarnaast zie je overlijdensberichten van sporters die kanker kregen of met een hartstilstand neervielen. Mensen, bij wie gezondheid een bron van inkomsten was, die coaches en ‘personal trainers’ hadden om hen te helpen met gezonde keuzes voor een lange(re) carrière. En ja, je weet dat het uitzonderingen betreft, maar het klinkt wel oneerlijk.

Mijn idee is dan ook dat gezondheid niet altijd een keuze is. Het leven is helaas niet maakbaar. Je kunt wel zo gezond mogelijk proberen te leven. Volgens mij kiest niemand ervoor om ziek te zijn. Wat een gezonde keuze is, daarover zijn onderzoekers het nog niet altijd eens. In het woud van onderzoeken, artikelen, feiten en meningen kies je voor wat jou het beste lijkt en wat haalbaar is. Uiteindelijk willen we allemaal die éne oom zijn.

Lara uit het voorbeeld is inmiddels 18 en net geslaagd voor haar gymnasiumdiploma. Een bijzonder moment. Ze hield een groot feest, waarop ze natuurlijk niet louter gezond bezig was. Gezondheid is misschien niet altijd een keuze, maar je kunt het maar beter vieren

NB: voor mijn opleiding moest ik verschillende nieuwscolumns lezen over één onderwerp en op basis daarvan mijn eigen column schrijven. Dit is 'm geworden. Lara is uit persoonlijke ervaring, in het echte leven heet ze anders.