Pagina's

donderdag 31 maart 2016

Pas op: instortingsgevaar

Mijn dochter is ziek. 'Niets ernstigs' wil ik altijd nog zeggen, maar inmiddels heeft het een flinke impact op haar leven en dus ook op dat van ons. Over het algemeen wil ik er hier eigenlijk niet over schrijven, hier staat tenslotte mijn verhaal en het schuurt aan haar privacy.* 

gepimpte rolstoel
Nu dan toch. Want haar verhaal maakt deel uit van mijn verhaal.
Mijn dochter heeft naast fibromyalgie een conversiestoornis. Dit houdt in dat haar lichaam stress anders verwerkt dan normaal. Ze heeft door stress uitval van functies of ledematen. Het begon met af en toe een hand, of beide. Erg lastig, natuurlijk. Maar daarna begonnen haar benen uit te vallen, viel ze flauw en soms kon ze een tijdje niets zien. Meestal was er uitval van het één of het ander. Momenteel heeft ze uitval van benen én 1 hand.

In plaats van een dochter met steeds meer zelfstandigheid, zoals dat op haar leeftijd zou moeten, vraagt mijn dochter zo steeds meer zorg. Dit wordt zowel fysiek als psychisch zwaarder voor mijn man, zoon en mij. Voor haar is het natuurlijk al helemaal geen feestje, al willen mensen uit haar omgeving nog wel eens opmerken dat ze 'ook wel hele dagen in bed willen liggen in plaats van  naar school te gaan'. Het soort opmerkingen, die een fibromyalgiepatiënt herkent. Die pijn kunnen doen. Hele dagen op bed kunnen blijven liggen klinkt lekker, als het op vrijwillige basis is en als je zelf op kunt staan om naar de wc te gaan, bijvoorbeeld. Als er geen keus is, is het al een stuk minder prettig.

Waarom vertel ik dit hier?
Niet om 'aandacht te trekken' of 'zielig te doen', wat jij als lezer ook vast niet dacht. Wel omdat dit momenteel een groot deel van mijn leven is, wat natuurlijk inwerkt op mijn energie en pijn. Het heeft invloed op de dagelijkse beslommeringen, op mijn werk en op het bloggen. Vooral omdat ik er dus niet over wil schrijven en er daarnaast weinig overblijft, gevoelsmatig. Door de zorg en vermoeidheid slaat de "brainfog" regelmatig genadeloos toe en zo kan ik binnen 5 minuten vergeten welke briljante zinnen en originele blogs ik in mijn hoofd had. Zelfs het onderwerp ben ik kwijt. Tijd om telefoon of notitieboek meer te gaan gebruiken als geheugensteun. Helaas denk ik nog steeds dat ik het dit keer wel onthoud (want het is dit keer echt een leuk onderwerp). Ik vergeet dat ik vergeet of ben te eigenwijs. (jaja, dat laatste) Gelukkig heb ik het in het dagelijks leven en op het werk onder controle.

Mijn leven kent een wankel evenwicht. In het normale ritme probeer ik belasting en belastbaarheid langzamerhand uit te breiden. Door meer te gaan bewegen en meer activiteiten te plannen, bijvoorbeeld, en te kijken hoever ik hierin kan gaan. Ga ik een keer te ver, dan vang ik dat op met een paar dagen wat meer rust. Elke keer dat mijn dochter uitval krijgt, slaat de balans door. Een paar dagen kunnen wij dit wel opvangen en meestal duurt het ook niet langer dan dat. Daarna volgt voor mij dan een periode dat ik wat rustiger aan doe en langzaamaan herstelt zich het evenwicht. Maar dit keer duurt haar uitvalperiode al 3 weken en is bovendien zo heftig, dat ze bijna volledig haar zelfredzaamheid kwijt is. Met alleen uitval van benen kon ze zich nog heel goed redden, haar linkerhand werkt dit nu tegen, waardoor de zorg nog intensiever is dan andere keren.

beeld zittende vrouw
Voor dochter zoeken we nu naar meer intensieve en structurele hulp, naast de diverse hulpverleners waar ze al met regelmaat komt. Intern, zodat ze haar lichaam kan leren beter met stress om te gaan en zij vervolgens haar leven verder op kan bouwen en de opleiding, waar ze het zo naar haar zin heeft, af kan maken. Met de wachtlijst, die er is, kan het een paar maanden duren voor ze er zit. Daarna moeten we volgens haar psychologe op zoek naar begeleid zelfstandig wonen. Het huis uit, zoals het hoort bij een jong volwassene. Omdat wij, met al onze zorg als ouders, haar toestand misschien wel in stand houden. Haar de mogelijkheid geven om even niets te doen, uit te vallen, met al onze goedbedoelde hulp en zorg. Daar moet ik nog even op (her)kauwen, want zonder haar ziekte zou ze vermoedelijk nog jaren bij ons wonen tijdens haar studie in onze stad. Financieel wel zo prettig. (nouja, niet alleen financieel, natuurlijk, maar qua leeftijd is uit huis gaan niet eens zo gek)

Ondertussen heb ik het gevoel elk moment om te kunnen vallen, maar ik ga door, doe wat ik minimaal moet doen en pak mijn rust. Zoek herstel in de balans, nu de uitval niet slechts een paar dagen maar meer structureel lijkt te zijn.  Balans en rust zoeken is wat mijn dochter ook moet leren. Doorgaan, terwijl zij haar grenzen bewaakt (en ik de mijne), zodat ze niet (meer) hulpeloos vast komt te zitten. Zodat haar ziekte, waar ze waarschijnlijk altijd rekening mee zal moeten houden, minder invloed heeft op haar en ons welzijn. Balans zoeken, vinden en houden, om instorten te voorkomen. 


* voor het plaatsen van dit blog vroeg ik haar toestemming






dinsdag 29 maart 2016

Ik zie het al

"Ik zie het al: platvoeten" zegt mijn huisarts monter, wanneer ik met pijn in de voorvoet bij hem kom. Zelf vind ik het niet direct een opmerking, die op de toon van "koekje d'rbij?" uitgesproken hoeft te worden. Natuurlijk is de goede man blij dat het niets ernstigs is, maar een beetje gepast meeleven is misschien op z'n plaats?

Een remedie voor pijnlijke platvoeten is steunzolen. Ik ben al bijna blij dat mijn natuurlijke krullen grijs aan het kleuren zijn. Past zo mooi bij de stevige en verstandige schoenen, die ik vanaf nu moet gaan dragen. Niet dat ik de laatste jaren veel frivools aan de voeten droeg hoor. De tijd van ondeugende hakjes en dunne zolen was allang voorbij. Eigenlijk wist ik dus ook wel hoe het ervoor stond.

Het goede nieuws is, dat dit me niet in de weg staat om verder te gaan met hardlopen. Nee, de huisarts geeft zelfs aan dat ik daarmee vooral door moet gaan. Dat voelt wel fijn.

In mijn geval is een zere voorvoet gevoelsmatig niet zomaar een zere voorvoet. Zeker niet nu ik net mijn best doe om meer te bewegen. Meer beweging is nodig om meer pijn te voorkomen, maar op de één of andere manier lijkt het wel of mijn lichaam meer beweging altijd gelijk wil afremmen, door een 'nieuwe' pijn in de strijd te werpen. Dit is al veel vaker gebeurt en  het frustreert me wat.

Een week later zit ik bij de podotherapeut."Zeg het maar, waar heeft u last van" zo begint hij. Ik krijg de neiging om 'mijn voeten' te zeggen, zo'n enorm open deur, zeg maar. In plaats daarvan ga ik meer specifiek in op mijn probleem.

Hierna volgt uiteraard het gewone onderzoek. Schoenen uit, even op de behandelstoel en voelen. "Doet het hier zeer?" Als een echte behandelaar, weet hij precies de vinger op de zere plek te leggen. 'Auw!'
En hij weet er meer. Ook plekken waar ik nooit last had, blijken gevoelig. Zelfs aan de andere voet, die in mijn beleving pijnvrij was.

Inderdaad is de oplossing steunzolen, samen met nieuwe schoenen en kuitspieren stretchen. Hij rekent me voor dat ik voor zijn behandeling, inclusief de zolen, honderd euro eigen risico heb. De schoenen liggen in het duurdere segment, geen verrassing, uiteraard. Het stretchen, dat kan gewoon gratis.

Ik stem in, wat moet ik anders, en een scan wordt gemaakt. Met een lijst van (dure) goede schoenwinkels en stretchoefeningen stuurt hij me weer weg. Volgende week terugkomen, mét nieuwe schoenen. Dan krijg ik m'n zolen.

Gelukkig slaag ik in mijn favoriete schoenwinkel al met schoenen. Ik vind ze er niet eens zo gezond uitzien, zeg maar. Ook mijn dochter vindt ze leuk (moet ik al gaan twijfelen?) Ik zie hier tevens dat mijn favoriete schoenenmerk mijn sandalen van jaren terug opnieuw heeft uitgebracht. Misschien iets anders, maar ze lijken erop én de zool heeft voorin extra vering, wat ik vorig jaar zo miste. Jippie. Vanwege de prijs laat ik ze nog even achter. Één paar tegelijk.

Een week later ziet de podotherapeut tot zijn tevredenheid dat ik braaf geluisterd heb. De schoenen van het merk dat hij adviseerde zijn een feit. De steunzolen ook. Nu brengt hij ze samen tot een team en ik trek ze weer aan. Weer een 'Auw!' Het lijkt of er kiezelstenen in mijn schoenen zijn gelegd. Dat was geen afspraak. Als ik de schoenen zo gepast had in een winkel, waren ze zeker achtergebleven. Maar het moet wennen, zegt hij. Na twee weken zou het goed moeten voelen, anders terugkomen.

 En met pijnlijke voeten verlaat ik zijn praktijk.

(maart 2014)

zondag 27 maart 2016

Pasen

Even weinig energie om te bloggen, ook al heb ik een lang weekend. Gisteren in de tuin gewerkt, heerlijk in het zonnetje! Terras is schoon, nu de rest nog. Vandaag regen, dus hoef ik niets te doen. Ik was het vergeten, Pasen, daarom vanmiddag pas snel wat paaseitjes gefröbeld.

Paaseieren

Vanavond uit eten, want morgen jarig. 49 jaar alweer!

donderdag 17 maart 2016

Revalidatie

"Wat zijn je doelen voor dit traject?", vroegen  achtereenvolgens een psycho-, ergo- en fysiotherapeut aan mij. "Eh.. niet meer zo boos worden van (onverwachte) pijn?" stamelde ik tegen de eerste. "Meer aan mijn hobby's gaan doen, zoals tuinieren, bonsai en schilderen" zei ik zelfverzekerd tegen de tweede. "Hardlopen" uitdagend tegen de derde. "Goed, gaan we doen" was tot mijn verrassing het antwoord van de laatste.

In december 2013 was het eindelijk zover, na jaren twijfelen en vervolgens maanden wachten tot ik aan de beurt was, startte ik met revalidatie. Een multidisciplinair programma met psychotherapie, ergotherapie en fysiotherapie.

Bij de psych ging ik praten over wat de pijn met me doet. De ergotherapeut bekeek alles heel praktisch: wat doe ik, wat wil ik en hoe krijg ik dat voor elkaar. De fysio, uiteindelijk, zou met mij mijn conditie opvijzelen. Dat bleek minder noodzakelijk dan gedacht, want mijn conditie was toen nog behoorlijk goed. Wel vonden ze dat ik in mijn normale sportprogramma te zwaar trainde, teveel gewicht, te hoog tempo bij wandelen en fietsen.. ik ben, volgens hen, iemand die 'het snot voor de ogen moet zien vliegen'. Gek, daar herkende ik mezelf helemaal niet in.


Praten bij de psycholoog bleek lastiger dan ik had gedacht. Waarom word ik boos.. sja.. nou.. gewoon, het is toch ook stom? Het was wel fijn om te kunnen praten over problemen, die op dat moment in de privésfeer speelden. 

Heel blij was ik met de praktische hulp van de ergotherapeuten. De eerste week schreef ik op wat ik zoal deed. Daarbij moest ik dan aangeven of mijn activiteiten 'inspanning' of 'ontspanning' betroffen. Een eyeopener! Ik dacht mijn inspanning en ontspanning goed te verdelen, maar als je de hele dag aan de computer werkt, is gelijk thuis privé achter de computer kruipen natuurlijk erg veel van hetzelfde, ook al lijkt het anders. Ik leerde ook dat er activiteiten zijn, die de ene keer inspanning maar de andere keer ontspanning zijn.
Met de hond wandelen, bijvoorbeeld. 's Morgens, net uit bed, is het heerlijk om met een wandelingetje van ruim een kwartier mijn spieren wat los te lopen. Bovendien geniet ik van het buiten zijn, de vogeltjes die fluiten, de specht die aan het hameren is... (toegegeven, dat is vooral in het voorjaar). 's Avonds, daarentegen, is het wandelingetje een opgave, die nog even moet voordat ik naar bed ga. Doordat ik dit blijf uitstellen, ga ik vervolgens te laat naar bed.

De weken erna plande ik mijn dag- en weekindelingen steeds meer. Zocht ik actief naar ontspanningsmomenten en besefte ik dat hoe je een activiteit doet, het verschil tussen in- en ontspanning kan zijn.

Door gesprekken met de psych en ergotherapeut werd mij wel duidelijk dat het helemaal niet erg is, om anderen even te laten wachten. Dat ik niet 'gelijk' op hoef te springen, als iemand mij wat vraagt op het moment dat ik nét ga zitten. Die neiging blijk ik wel te hebben. Ook werd ik me ervan bewust dat ik dan wel aan een aantal  hobby's niet toekwam, maar dat ik gewoon niet meer tijd heb en in mijn tijd wel andere leuke dingen doe. Fotograferen, bijvoorbeeld. En lezen. Nu ik dat beseft en ik bewust kies wat ik doe, houd ik minder het gevoel over, dat ik mezelf en m'n hobby's te kort doe.

Aan het eind van het acht weken durende traject, had ik het gevoel dat het lang genoeg geweest was. Bij de gesprekken kwam niets nieuws meer ter sprake. De fysiotherapie ging lekker, maar het was wel tijd om het zelf weer op te pakken en het hardlopen buiten voort te zetten.

Het is nu 2 jaar terug dat mijn revalidatie afliep en ik dit schreef. Het hardlopen buiten viel wat tegen in het begin, maar ik hield me nog netjes aan mijn schema van twee keer per week en het was heerlijk. Toen kwam er (weer door pijn) de klad in en werd het lastiger weer op te bouwen. De wil is er nog steeds, daar schreef ik al eerder over. Natuurlijk heb ik inmiddels het tafeltennis opgepakt, waardoor ik in elk geval 1x per week gelijk minimaal een uur intensief bezig ben.

Inmiddels merk ik vooral de behoefte aan de strategieën waar ik met de ergotherapeuten over sprak. De balans tussen in- en ontspanning. Mijn conditie is waarschijnlijk niet meer zo goed als toen, toen ik wekelijks trainde. Daar moet ik wat mee. Misschien zou het voor revalidatietrajecten goed zijn om regelmatig terugkomuren te hebben, na een jaar een paar keer. Kijken wat de doelen waren en hoe het komt dat je ze niet hebt gehaald. (of nog liever: een pluim dat je het zo goed doet)

zaterdag 12 maart 2016

Jippie, een Eiffetoren

Eiffeltoren 1989
 

"Wens het & Krijg het" staat op het affiche. Ik zie een scooter, een cadeau en een Eiffeltoren. "Gek, wie wil er nou een Eiffeltoren" denk ik een milliseconde voordat de echte prijs tot me doordringt "Ooooh, een reis naar Parijs!"

Eiffeltoren 100 jaar"Gezonde mensen hebben 100 wensen, een zieke slechts 1" is een bekend gezegde, dat regelmatig langskomt op internet. Dat klinkt logisch en mooi, maar geldt dit voor elke zieke? Ik kan niet spreken voor anderen, alleen voor mezelf. En eerlijk? Ik heb echt wel meer dan 1 wens. Het is niet zo dat ik alleen maar wens niet meer ziek te zijn, daarvoor invalideert mijn ziekte me niet genoeg. Ja, ik zou graag minder pijn en meer energie. Maar ik zou ook best graag die reis naar Parijs, of verder, een nieuwe camera of betere lens. Een nieuwe baan staat ook hoog op mijn wensenlijst, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik ben niet ziek genoeg om nog slechts één wens te hebben.

Parijs 1989Mijn voordeel is natuurlijk wel dat ik nog een toekomst heb, met plek voor deze wensen. En mochten er wensvervullingen uitgedeeld worden, staat gezondheid wel bovenaan. Niet direct de mijne, in de eerste plaats die van mijn dochter. Een betere gezondheid zou de vervulling van de andere wensen ook zeker makkelijker maken. Parijs is een grote stad en ik kan nu geen uren lopen, bijvoorbeeld. En ja, heel stom, ik krijg een zere wijsvinger van een hele dag fotograferen. Dan voel ik me na zo'n dagje stad best wel een watje, met mijn zere vinger. (en knieën en hoofd en enkels et cetera.. maar dat klinkt toch minder sneu)

Terug naar het affiche. Natuurlijk krijg je niet wat je wenst. Niet iedereen in elk geval. Je maakt kans op... en dan waarschijnlijk alleen op een aantal gesponsorde artikelen, ongelimiteerd wensen worden meestal niet gehonoreerd. Ik doe niet mee. Het is bij een bepaalde zender, waar ik niet naar luister. Ik koop wel elke maand een vijfde staatslot, om een maand lang te kunnen dromen, over wensen die vervuld worden. Simpele, zoals een nieuwe camera, of de meer onbereikbare: een Eiffeltoren in de tuin!
(en een tuin waar hij inpast)

Versailles 1989






zondag 6 maart 2016

Het is nooit voor mij (gelukkig)

"Always a bridesmaid, never a bride"
Een bekend gezegde, die niet op mij van toepassing is. Het klopt, ik was nooit een bruid, maar ook geen bruidsmeisje, dus vandaar. Sowieso ben ik niet vaak op bruiloften, trouwens. Waarom dan deze opening?

Afgelopen dinsdag kwam een variatie van deze zin in me op: "regelmatig op de eerste hulp, maar nooit voor mezelf" Wat? Eerste hulp? (of Centrale Spoed Opvang, zoals dat blijkt te heten) Ja, inderdaad, ik zat op de eerste hulp. Daar zit ik dus vaker, gelukkig nooit voor mezelf, helaas wel voor mijn gezinsleden. Een druk sportend gezin, dan krijg je dat kennelijk. Enkels, knieën, pezen, een val van de trap, zijn zo de eerste oorzaken die in me opkomen. Dit keer werd ik gebeld door een collega van mijn man. Deze bellen mij nooit, dus ik wist gelijk dat het fout zat. En dit keer niet door sport, onwel geworden op het werk.

Wat deed dit met mij?
In eerste instantie schoot me het hart in de keel en de adrenaline in de benen. Binnen 5 minuten had ik collega's ingelicht, computer afgesloten en startte een persoonlijk record op de afstand werk-ziekenhuis. Ik hield me helemaal niet bezig met mij, alleen met hem.

 In de loop van de dag kwam 'ik' weer terug. Aanwezig zijn op de eerste hulp bestond vooral uit wachten. Wachten op uitslagen, onderzoeken en een dokter die dé oorzaak (onschuldig graag!) kwam vertellen. Terwijl man oncomfortabel in bed lag, zo'n onderzoeksbed is behoorlijk hard en hij lag aan allerlei draden, wisselde ik van kruk naar staan naar stoel en weer terug. Nergens is het echt prettig, daar is de ruimte natuurlijk ook niet voor gemaakt, en langzamerhand voel ik alles behoorlijk. Toch is de aandacht nog steeds bij hem.

Het personeel is ontzettend aardig. Er staat koffie, thee en er zijn zakjes drinkbouillon. Tijdens het wachten app ik met een vriendinnengroep, fijn even mijn verhaal kwijt. In de groep zitten ook dames met medische kennis, die nog één en ander voor mij kunnen verduidelijken. Allemaal zijn ze er virtueel voor me. Een warm gevoel.

Net als lijkt dat alles goed is en de ontslagpapieren in orde worden gemaakt, krijgt hij een nieuwe aanval en wordt besloten tot nog meer onderzoek. De kruk heeft de zachtste zitting, dus daar kies ik nu voor, een beetje hangend tegen de muur, terwijl man zachtjesaan in z'n bed ligt te snurken. Gelukkig, hij lijkt weer wat kleur te krijgen en is wat minder koud.

Als het wachten lang duurt, besluiten we dat ik de auto ga halen. Blij dat ik even weg kan, lastig hem daar achter te laten. Thuis besluit ik ook gelijk een tas in te pakken 'voor het geval dat'. En inderdaad, hij moet een nachtje overblijven. Mediumcare stroke unit. Dat klinkt ernstig!

Tegen de verwachting in slaap ik goed, maar ik word doodmoe wakker. Het is mijn vrije dag. Zoon en ik gaan naar de tandarts en we doen wat boodschappen. Thuis besluit ik me bezig te houden met mijn hobby postcrossing. Een kaartje per keer, daar is niet zoveel concentratie voor nodig. Gelukkig heeft man me al kunnen appen dat er geen ernstige zaken uit diverse scans zijn gekomen. Aan het eind van de middag mag hij ook weer naar huis, nog wat wankel, maar hij is er weer. Ook geen duidelijke diagnose, nog wel wat klachten. 

Zulke dagen gaan niemand in de koude kleren zitten, denk ik dan maar. Het hakt er bij mij ook behoorlijk in. De rest van de week ben ik doodmoe en extra stijf. Slapen gaat goed, maar ik word vermoeider wakker dan dat ik inslaap, voor m'n gevoel.

"Never a bride", daar maak ik me niet druk om, als deze man nog maar lang en gezond bij me blijft. 



(Man heeft waarschijnlijk last van BPPD)






zaterdag 27 februari 2016

Wandelen

Ik ben echt gek op wandelen. Toch doe ik het niet zoveel. Één van de redenen dat wij een hond hebben, is mezelf te stimuleren er meer op uit te gaan. Natuurlijk troffen wij dan weer een hond, die liever lui dan moe is en helemaal niet gek op wandelen. Dat komt goed uit als het buiten koud en nat is, maar met het huidige (zonnige!) weer wel jammer.

BeijumerbosDus.. ongeacht de wensen van de hond, wij gingen vandaag op pad. Als ik ga wandelen, is het vaak in het 'bosje' achter onze wijk. Fototoestel mee, want er valt altijd wat te zien. En het was genieten. Het is me dit keer gelukt een meerkoet vast te leggen, die 'over water loopt'. Ondertussen stond de hond aan z'n riem te trekken, dat hij naar huis wilde, maar toch. (als ik hem niet aan de riem doe, blijft hij bij elk polletje gras 5 minuten snuffelen of loopt gewoon weer naar huis) Katjes liepen al volop uit en ik zag zelfs allemaal groen blad. En dat al voor het klein hoefblad, dat volgens mij normaliter veel eerder is. Het is op veel plekken wel erg nat. Natter dan andere jaren, zo lijkt het, hoewel je hier ook zomers nog natte voeten kunt krijgen.

Het viel me verder mee dat het zo rustig was. Misschien is zondag meer een dag voor een wandeling, volgens andere mensen. Op zaterdag doe je boodschappen, zijn er wedstrijden en dergelijke. Voor mij niet, gelukkig. Ik deed wat beweging en vitamine D op. De hond was vooral blij dat we de 'zo kort mogelijke route' namen en wilde op de terugweg maar dat ik wat meer haast maakte.



vrijdag 26 februari 2016

Afvallen (en fibromyalgie)

Ik ben te zwaar, daar kan ik niet omheen. Feiten zijn feiten en dit is een feit. Toch is een ander feit dat ik niet ongezond eet. Ik eet gewoon teveel van het gezonde, vooral noten gaan er goed in.En ik beweeg weinig, dat is waarschijnlijk ook een feit.

Mensen met fibromyalgie blijken vaak ook wat dikker te zijn. Volgens mij is (nog) niet bekend of dat bij de aandoening kan horen, of dat het komt doordat mensen met pijn minder bewegen. 'Gewoon wat meer bewegen' is een niet makkelijk op te volgen advies als je dagelijks pijn hebt en vermoeid bent. En mogelijk hun frustratie hierover meer weg-eten. Als je als dik persoon bij de dokter komt met pijn, wordt wél vaak gezegd dat je 'eerst maar eens moet afvallen'. Ik heb hierover gefrustreerde verhalen gehoord. Daarom ben ik wel blij dat ik de diagnose kreeg toen ik een gezond gewicht had, want automatisch denk je zelf ook wel eens 'als je nou niet al dat extra gewicht mee zou zeulen...'.

rood fruit
Fruit, een gezonde keuze
Zo'n 14 jaar terug had ik hetzelfde gewicht als nu, maar ongezonde eetgewoontes en een niet veel gezondere levensstijl. Toen ik in 1 winter een maat groeide, terwijl ik mezelf élke maandag voornam af te gaan vallen, was ik het zat en stapte naar een diëtist. Daar werden, moet ik zeggen, een hoop open deuren ingetrapt. Voor de mij van tegenwoordig, tenminste. Toen was het nieuw voor mij dat je voor afvallen juist moet eten. 3 maaltijden en 3 tussendoortjes. Ik mocht geen calorieën gaan tellen, maar kreeg een boekje, waarin stond voor welke voedingsmiddelen ik het best kon kiezen. En dat hoefde niet eens altijd gezond, maar wel met mate.

Doordat ik ook 2x per week een uur ging zwemmen en, door een baan dichterbij, dagelijks de fiets nam, viel ik al snel zo'n 8 kilo af. Daarna ging het langzamer, maar dat gaf niet, want gestaag ging mijn gewicht omlaag. In 2,5 jaar kwam ik op mijn streefgewicht, 20 kilo eraf.

Ik voelde me geweldig, hoewel ik me nog steeds druk maakte over hoe dik ik er uitzag in die en die broek, dat er vetjes hier en daar zaten, hoe m'n billen blubberden. Eigenlijk was ik niet helemaal tevreden. Wel blij, niet tevreden. Kennelijk had ik verwacht er weer zo uit te komen zien als 'op de heenweg', toen ik aankwam maar alles nog wel redelijk strak was.Toen ik jonger was dus, en nog niet 2 kinderen had gebaard.

Zonder al te veel moeite bleef ik 5 jaar op mijn streefgewicht. Ik kwam er zelfs af en toe onder! Toen ging ik hardlopen en nouja.. dat verhaal heb ik verteld. Ik kreeg ineens weer meer pijn, een diagnose en zo langzamerhand ging ik minder bewegen. Het eten hield ik redelijk op peil, zo dacht ik. Toch kwam ik, ondanks dat ik op mijn eten lette, in een aantal jaren de 20 kilo er weer bij met een bonus van 5. Mijn conditie bleef wel beter dan 14 jaar terug. Niet meer zo goed als 10 jaar terug, maar een trap loop ik nog zonder problemen op, toen lag ik bovenaan echt op apegapen!


'Hoe kan dat?', vragen veel mensen zich af. (vooral slanke mensen) Hoe kan het, dat je bij de eerste 5 kilo niet aan de rem trekt en in elk geval op dat gewicht blijft? Waarom ben je dan niet een paar weken streng(er) voor jezelf om weer af te vallen en om in die ene maat te blijven passen? Ik heb echt geen idee. Volgens mij was ik regelmatig streng, deed ik niet zoveel anders als toen ik op gewicht bleef, maar gestaag werd ik dikker en dikker. Er waren ook zeker momenten van frustratie, momenten die ook wel weken konden duren, waarin ik niet oplette wat ik at, omdat ik kennelijk ongeacht wat ik deed toch wel dikker werd. Maar je gewoontes omgooien van ongezond naar gezond geeft natuurlijk ook meer resultaat, dan wanneer je in de basis gezond leeft.


chocolade
Een beetje pure chocola is
gelukkig niet slecht




Een paar jaar terug, toen ik op mijn zwaarst was, schrok ik zo van de weegschaal dat ik het ineens toch weer kon: afvallen. In een half jaar tijd ging er, zonder al te veel moeite zo leek het, weer 9 kilo af. Helaas weet ik niet hoe dat kwam! Want, nogmaals, ik deed niet zo heel raar anders. Mogelijk had het ook te maken met stress, waar wij toen privé mee te maken hadden, want in de vakantie die volgde kwamen er ook 'ineens' weer 5 kilo bij. Op dat gewicht ben ik nog. Stabiliseren kan ik kennelijk weer.

Maar nu ben ik het echt zat. Het moet er echt af. Afgelopen maandag ben ik (wéér) begonnen met opschrijven wat ik eet. Ik heb een plan voor meer bewegen (en moest mezelf alweer afremmen, want teveel ineens geeft zoveel pijn dat er daarna maar zo een week niets van bewegen komt, daar moet ik voor waken!). Woensdag maakte ik 'before' foto's. Dat maakt het gevoelsmatig echt, want bij een 'before' heb je automatisch de bedoeling dat er een 'after' komt en dat ik die over een (paar) jaar trots kan laten zien in combinatie met die van vandaag.

Afvallen, ik ga er voor! Ik kon het en ik kán het.

woensdag 24 februari 2016

Fibromyalgie en eten

Ik zit (ook) op Pinterest en daar zie ik regelmatig teksten voorbij komen als: "Wat (niet) te eten met fibromyalgie" Hoe interessant het ook klinkt, ik ben wat sceptisch.

Al op mijn 16e kreeg ik van de huisarts te horen dat ik een 'spastische dikke darm' had. Vrij vertaalt: "je hebt pijn, we weten niet waarom, en je zult ermee moeten leren leven" Nog steeds herkenbaar, kun je wel zeggen. Inmiddels, 30 jaar later, heb ik al diverse onderzoeken gehad, want de pijn bleef en werd af en toe ondraaglijk. Het goede nieuws: Ik heb geen galstenen of nare ontstekingen, de blinde darm zag er gewoon gezond uit en bij de baarmoeder kon men ook geen ongeregeldheden ontdekken. Nadeel: de pijn bleef opspelen en geen idee waarom. PDS of prikkelbare darm syndroom noemen ze dat nu.

Vorig jaar kwam ik bij toeval op internet in aanraking met het FODMAP-dieet. 
Iedereen die wat heeft gelezen over gezond eten weet van glutenallergie en lactose-intolerantie, die buikklachten kunnen veroorzaken. In Australië kwam men erachter dat meer moleculen in het voedsel hier verantwoordelijk voor kunnen zijn. Op de site van het Martiniziekenhuis legt men uit dat darmbacteriën deze moleculen fermenteren, waardoor er gasvorming kan ontstaan, je last kunt krijgen van diarree of juist verstopping. Het is niet bekend waarom de ene persoon hier last van krijgt en een volgende niet.

Deze FODMAPs komen in allerlei (gezonde!) etenswaren voor: granen, groentes, fruit, zuivel en bonen. Wanneer je aan het dieet begint, krijg je een lange lijst, waarin de meest voorkomende producten zijn onverdeeld in een groene, oranje en rode lijst. Logischerwijs: van de rode producten moet je zo min mogelijk binnenkrijgen, van de groene mag je eten wat je wilt.

Snert
Snert is dus ook geen goed idee... maar wel lekker
Op de rode lijst staan onder andere uien, knoflook, champignons, appels, tarwe (niet alleen glutenvrij, tarwe in het algemeen), spelt, alle bonen, melk. Dit zijn zo de ingrediënten, die mij het eerst opvielen. Ingrediënten die ik elke dag at. Na een gesprek met mijn huisarts maakte ik een afspraak bij een diëtiste. Als vegetariër wilde ik niet zomaar in het wilde weg gaan schrappen.

Mede door alle verhalen, die over voeding de ronde doen, had ik hoge verwachtingen. Ik hoopte niet alleen van mijn buikpijn verlost te worden, maar misschien werd zelfs de eczeem minder of nam de vermoeidheid wat af. Alleen daarvoor zou ik zo'n dieet al aangaan! Dus at ik 6 weken lang FODMAP-arm. In het begin een hele klus, maar na een paar weken was ik er eigenlijk wel aan gewend. Gelukkig is er tegenwoordig al veel dieetvoer te krijgen, maar vegetariër kon ik niet echt meer blijven, zo zonder bonen en granen. Af en toe at ik een stukje vlees.

Het dieet werd een voedingsontdekkingsreis. Nu ik veel van mijn dagelijkse gewoonte-etenswaren niet meer kon gebruiken, moest ik op zoek naar de voor mij meer ongewone smaakmakers. Zo gebruikte ik, naast selderijknol, ineens paksoi in de sauzen. Helaas bleek ik daar wel op te reageren, het stond onterecht in de 'veilige' lijst.  Dus het dieet hielp! Andere groente, die ik ontdekte, was pompoen en pastinaak. Met boekweit maakte ik blackberry-muffins en koekjes die, na toevoeging van wat haver, in de tweede lichting een stuk beter smaakten. Hoewel de invloed op mijn darmen goed was, merkte ik geen verschil met mijn vermoeidheid, gewrichtspijn of eczeem. Dat bleef allemaal onveranderd aanwezig.

Om een lang verhaal wat in te korten: Ik bleek dus te reageren op bepaalde moleculen uit bijvoorbeeld uien en appels (die gewoon in 3 FODMAP-groepen vallen), tarwe en bonen, maar niet in die mate dat ik hier helemaal mee moet stoppen. Ik moet oppassen met 'stapelen', wat inhoud dat ik best gewoon brood kan eten, maar dat ik dat niet elke dag kan combineren met appels en uien. Nu ik dat weet, kan ik mijn buikpijn redelijk onder controle houden en als het opspeelt, ga ik gewoon helemaal weer een weekje fodmapvrij. Met appels ben ik gestopt, want daar reageer ik heel snel op. Zo krijg ik gelijk wat variatie in mijn fruitinname, het gemak van de appel is niet zomaar te vervangen.

Opvallend genoeg kon ik in de vakantie alles eten zonder direct klachten te krijgen. Dagelijkse stress speelt kennelijk een rol. En hoewel anderen met fibromyalgie of eczeem baat blijken te hebben bij het toevoegen of verwijderen van bepaalde producten in hun dagelijks dieet, ga ik ervan uit dat dat voor mij niet werkt. Ook van E621, hét e-nummer waar veel over te doen is, de schuld van alles zeg maar, heb ik geen aanwijsbare klachten. Dat scheelt dan weer etiketten lezen.

Ik heb hiervan geleerd dat gezond eten natuurlijk het streven is, maar niet de oplossing voor alles, zoals bepaalde websites je proberen aan te praten. En wat voor de één gezond is, kan bij de ander klachten veroorzaken. Het best kun je dat proefondervindelijk ontdekken. Variëren met gezonde voeding kan, maar alles voor zoete koek slikken zal ik niet snel doen. Ook zomaar productgroepen uit je dagelijkse voeding schrappen, kan schadelijker zijn dan mensen zo verwachten. Ik zou dus altijd een diëtiste adviseren.

(Ook hier is nog een site over het FODMAP-arme dieet, met diverse recepten)

donderdag 18 februari 2016

Tegen kou kun je je kleden

Ik heb een hekel aan kou. Ik haat kou wil ik nog niet zeggen, maar er zijn dagen dat het in de buurt komt. Niet alleen vind ik kou vervelend, ik krijg er ook meer pijn van. En eczeem, doordat de lucht droger is.

Door internet kwam ik erachter dat er ook mensen zijn, die een hekel hebben aan warm weer. Dat is het mooie van internet, dat je er achter kan komen dat er mensen zijn, die totaal anders dan jij denken en voelen. Niet van warm weer houden ligt mijlenver buiten mijn belevingswereld, maar ja.. er zijn ook mensen die niet van chocolade houden, dus kennelijk is alles mogelijk.

Een veel gehoorde opmerking is, dat je je tegen kou tenminste kunt kleden. Daar komt dan mijn volgende pijnpunt: Ik niet. Ik kan niet tegen polyester of acryl, wel tegen sommige viscose en verder  alleen tegen katoen. En kleren kopen van katoen is lastig. Niet onmogelijk, wel lastig. Zelfs zomers. Wárme kleren kopen van katoen is nóg lastiger, tegen het onmogelijke aan. Een muts draag ik dan ook niet, handschoenen alleen als het vriest en bij een winterjas koop ik de eerste, die in elk geval geen rare boorden heeft, polyester of acryl tegen de huid aan, en die past. Gelukkig vond ik op de markt een katoenen omslagdoek, die het goed doet als sjaal.

Waar andere mensen een kledingzaak inlopen en kijken naar wat ze leuk vinden, stel ik mij zo voor, kijk ik eerst rond met 'wat is hier mogelijk van katoen'. En dat kan behoorlijk tegenvallen. En daarbinnen is er niet altijd wat dat ik leuk vind. Zo loop ik met bloemetjesshirts, die niet mijn smaak zijn maar in elk geval mijn kleur (zwart met accenten) en van katoen. Het zalmroze vest met groot Reebok voorop van vandaag is zelfs dat niet, maar komt het het dichtst bij de mogelijkheden.

Hoewel ik me bij winterkleding nog kan voorstellen dat puur katoenen kleding vinden lastig is, vind ik het zomers bizar. Katoen is namelijk luchtig en veel prettiger met warm weer. Katoenen onderkleding is ook lastig te vinden. Zelfs bij de Hema, die toch ooit bekend stond om de 'degelijke katoenen onderbroek', moet je er steeds meer naar zoeken. Fleurig, stretch en naadloos is 'in', jammer dan als dat niet van katoen is. Voor mij dan, kennelijk verkoopt het goed.

Doordat ik zo moeilijk kleding kan vinden, heb ik niet veel variatie in mijn kledingkast, al zeker niets volgens de laatste mode, en draag ik alles totdat het echt versleten is. Qua consumptiegedrag zit ik dus noodgedwongen goed. Challenges als 'dit jaar geen kleding kopen' zijn aan mij ook niet besteed, want ik koop alleen als ik wat nodig heb, pas dan ga ik op zoek. Dat is eigenlijk te laat, dat begrijp ik, maar zo doseer ik mijn "er is nooooit leuke katoenenkleding"-frustratie een beetje.

Gelukkig is er nu internet. Ik hoef voor vesten geen uren meer van winkel naar winkel te sjouwen, met veel pijn tot gevolg. Inmiddels heb ik 3 katoenen truien gevonden en daarvan 2 besteld. (de derde doe ik volgende week, dan is het loon weer binnen) Hopelijk past het. Voor mijn zomerkleding moet ik helaas wel de stad in. Bij een trui ga ik er gewoon van uit dat hij past, met een jurk of broek is dat alweer lastiger. Ik zie er nu al tegenop. Gelukkig is het dan niet meer zo koud als nu.

(De kleding op de foto is gekocht in mei 2014 en draag ik nog steeds. Ook toen schreef ik een blogje over mijn kledingaankoopfrustratie)