Pagina's

zaterdag 10 april 2021

Lepels

 Ik ben gek op lezen, mijn instagramaccount bevestigt dat wel enigszins, maar er zijn dagen dat zelfs dat me teveel is. Dan hang ik een beetje op de bank en kijk sitcoms voor de zoveelste keer. De ultieme ontspanning, die me zelfs wel eens van hoofdpijn afhelpt. 

Onbegrijpelijk vind ik dat dan van mezelf. Ik lees toch graag. En lezen is ontspanning, toch? Als ik op het werk zit, verlang ik naar m'n boek, waarom pák ik die dan niet wanneer ik thuis ben? 

Van de week hadden we het bij de cursus Sterk met Pijn, die ik sinds kort volg, over de Lepeltheorie. Hiermee kun je anderen eventueel uitleggen hoe jij om moet gaan met je (gebrek aan) energie. Natuurlijk kende ik deze theorie al. Een link staat al vanaf het begin van m'n blog aan de rechterkant van de pagina, Nouja, daar staat Spoontheorie, naar het origineel. Hoewel ik deze theorie dus ken, merkte ik tijdens het bespreken dat ik 'm eigenlijk nooit zo op mezelf toepas. Ja, ik lijk minder energie te hebben dan anderen, ja, ik lijk wel altijd moe, maar echt, kost douchen mij één lepel? Nee toch? Of.. en hoeveel lepels héb ik dan eigenlijk? 

In de voorbeelden, die ik kan vinden op internet gaat het vaak om vijftien lepels, of zelfs minder. En in die voorbeelden kost opstaan al een lepel, douchen zelfs twee. Als ik er zo mee zou werken, waren om tien uur al m'n lepels al op. 

Oh..

 Het is duidelijk dat bij iedereen verschillende activiteiten verschillende aantallen lepels kosten, maar dat opstaan al een lepel kan zijn, daar had ik nooit zo bij stil gestaan. Bij mij is het opstaan, aankleden, hond uitlaten, koffiedrinken en dan eens gaan kijken welke activiteiten ik ga doen, die me lepels (of energie dus) kosten. Maar volgens het plaatje, heb ik er dan al een behoorlijk aantal lepels opzitten. Dat verklaart wel waarom ik niet elke morgen zin heb in douchen. Of waarom ik soms wel een kwartier moed lig te verzamelen om op te staan. En waarom ik op de fiets naar het werk de behoefte voel te gaan liggen.

 

 Eigenlijk is het raar. Wanneer ik het over fibromyalgie heb, zeg ik altijd dat ik de vermoeidheid het lastigst vind. Toch lijk ik daar dus het minste rekening mee te houden. Ik heb ooit tijdens de revalidatie met een ergotherapeut een dagindeling gemaakt, die voor mij goed leek, en daar houd ik me nog min of meer aan. En ik weet heel goed dat ik na wat drukke dagen een dagje wat rustiger aan moet doen, maar soms (vaak?) ga ik ook nog 'even' door en komt die rust 'volgende week' wel. En vanwege dat gebrek aan rust, merk ik dat ik ook andere dingen uitstel, leuke en noodzakelijke.

Wanneer mijn man, vol energie, allerlei plannen heeft voor een dag, kan ik wel heel goed aangeven dat ik dat niet allemaal mét hem kan doen. Dat ik keuzes moet maken. Maar ik merk vandaag dat ik er te weinig rekening mee hield, dat ik deze week al ingeteerd heb op m'n lepels. Dat ook de leuke dingen die ik deed energie kostten. 

En zo staat mijn man nu dus in z'n eentje een nieuwe barbecue in elkaar te knutselen, omdat we vandaag nog twee andere dingen gepland hebben en ik niet wil toegeven dat ik eigenlijk al te moe ben om te liggen lezen op de bank. Een nieuw dik boek, waar ik me al maanden op verheug. 

Voor de cursus moet ik deze week bijhouden wat ik elke dag doe en of die activiteit me energie kost of oplevert. Eigenlijk hetzelfde dat ik deed met de ergotherapeut. Huiswerk, dat ik al de hele week uitstel, omdat ik moe ben. Niet zo handig. 

Ik ga eerst maar eens douchen. En dan eens bedenken hoeveel lepels ik eigenlijk heb per dag. En hoeveel het lezen van een boek dan kost of oplevert.


donderdag 18 maart 2021

Het is genoeg

 Kapot ben ik vandaag, echt kapot. Ik word wakker met hoofdpijn, stijve nek en rug, zere (boven-)benen, knieën en enkels. Om half twee lag ik vannacht op bed, om zeven uur ging de wekker, want m'n man moest eruit en ik bleef wakker. Vijf uur slaap, maar dat is het grootste probleem niet. Dat was het tellen gisterenavond.

Tellen?


Als zo'n achttien jaar zit ik op het stembureau (of in het stembureau, ik ben er nog niet uit) Met veel plezier. De eerste keren dat ik er zat, stemden we nog met computer. Langste werk hadden we met het tellen van de stempassen en het invullen van het proces verbaal, 'tellen' was een kwestie van knop om en er draaide een papiertje uit met aantallen. Wat een heerlijkheid. Maarja, niet veilig, dus het papier kwam terug. 

Tellen duurde ineens een stuk langer. We moesten voor begin van dag de stembiljetten tellen en aan het eind van de dag de ongebruikte en gebruikte biljetten. (dat hoeft gelukkig niet meer) Er was een groot document van stemmers, waarin iedereen genoemd werd, die in jouw stembureau zou moeten stemmen. Die moest bij elke stemmer gecontroleerd. Op rustige momenten keken we wie er jarig was en wie voor het eerst stemde. Het was duidelijk hoeveel stemmers jouw stembureau kon verwachten en hoe groot de opkomst was. 

Ook dat veranderde. We kregen een ROS, Register Ongeldige Stemmen, en iedereen in de gemeente mag overal stemmen. In het ROS worden mensen genoemd, die overleden zijn of verhuisden sinds de stempassen verstuurd werden, maar ook de stempassen van mensen die hun oude pas kwijt waren en een nieuwe aanvroegen of voor een kiezerspas gingen. 

Met de jaren wordt het zwaarder, het zitten op het stembureau. Je moet er 's morgens om 6.45 uur zijn, het stemmen kan tot 21.00 uur en dán moet je nog tellen. Dan heb ik de dag meestal ook al gehad. Inmiddels zorg ik er wel voor, dat er een goede stoel staat. De hele dag op een houten stoel is ook niet meer te doen.

Waarom doe ik het dan nog?

  1. Het is leuk
  2. Het is nuttig en belangrijk voor de democratie
  3. Geld. 

Over 1. kan ik duidelijk zijn: het is erg leuk en gezellig, zowel met de andere stembureauleden als met de stemmers. Ik heb eigenlijk altijd een leuke dag gehad. Het is leuk tót het tellen, dan wordt het hel. Voor mij dan. En gisteren helemaal, met die enorme vellen papier. Ik werd zelfs onwel op een gegeven moment. 

Voor wat betreft 2. is het misschien wel nuttig, maar in Groningen waren deze keer meer aanmeldingen van vrijwilligers dan plekken. Ik was dus niet echt heel erg nodig, om de democratie door te laten gaan.


En 3. sja.. het zakcentje is gewoon leuk. Elke keer koop ik toch iets speciaals voor mezelf. Echt voor mij. Dit keer heb ik een paar boeken in gedachte, zoals Bedtijdverhalen voor Rebelse meisjes, waarin vrouwen genoemd worden, die een bijzondere plek in onze geschiedenis hebben. Een boek dat wel past bij verkiezingen en democratie. En misschien nog het boek van Barack Obama, zodat ik deze naast die van Michelle kan zetten. En het boek Noorse Goden van Neil Gaiman.

Maar ik heb al heel veel boeken en hoewel het een fijne beloning is, heb ik zowel het geld als nieuwe boeken niet echt nodig. (nouja, de boeken..) 

Bottom line: ik ben kapot. Mijn hele dag is weg. En dat is het me niet meer waard. Het doet pijn, maar ik heb zojuist m'n 'ontslag' als stembureaulid gemaild. Uit voorzorg, omdat het niet de eerste keer is dat ik zo denk en bij een volgende verkiezing weer denk dat het wel meeviel. En het viel niet mee. 

Het is echt erg jammer, maar ik kan het niet meer. Tijd om deze grens niet meer over te gaan.

maandag 28 december 2020

Koud

 

"Zag je van de week dat programma op tv, waarin mensen een koudetherapie gehad hebben?", vraagt mijn moeder aan mij. We zitten bij haar aan het ontbijt. Ik heb een t-shirt, trui en vest aan, alsmede een joggingbroek, sokken en sloffen. Zij zit met een dunne ochtendjas luchtig omgeslagen. Het is 16 graden in de kamer en ze vindt het wel aangenaam zo. Ik heb het koud. 

Kennelijk was er afgelopen week wat op de tv over de methode van 'Iceman', Wim Hof. De man die in een poolzee onder het ijs door zwemt met alleen een zwembroek aan, die rustig een anderhalf uur in een bak met ijs zit of op blote voeten de Kilimanjaro beklimt. Intrigerend. Bij het programma was een man, die een aantal jaren terug niet kon lopen door de reuma maar na deze 'Iceman-methode' weer alles kan én geen medicatie meer nodig heeft. Je zou je toch gelijk in willen schrijven, als het maar niet zo koud was.

Inderdaad had ik wel eens gehoord dat mensen profijt hadden van deze methode. Hier wordt ook onderzoek naar gedaan, begreep ik. Zelf heb ik vorig jaar vanaf de zomer steeds koud afgedoucht. Ik leek het minder koud te hebben vorig winter, maar of het daaraan lag? Tegen pijn en eczeem, waarvoor ik eraan begon, hielp het in elk geval niet. En nadat ik bij de dermatoloog ben geweest en nog maar 2x per week mocht douchen, besloot ik dat toch vooral niet koud te doen. Ook niet te heet, natuurlijk, want dat is helemaal slecht voor mijn huid.

Ik reageer enigszins afwijzend op m'n moeder, zoals ik bijna altijd reageer als weer iemand een geweldige therapie aanraadt, waar zoveel mensen mee geholpen zijn. Therapieën, diëten, pillen, kruidenmengsels. Er is altijd wel iemand, die weer iemand kent die dit of dat gedaan had en dat híelp. En dan kijkt men je vaak raar aan, dat je niet gelijk opspringt om een telefoonnummer te zoeken van betreffende therapeut, de leefregels van betreffend dieet of het plantje, waar een ander zo'n baat bij had. 

M'n moeder haalde haar schouders op. Het is duidelijk dat zij vrijwel geen last heeft van kou. Ze vindt dan ook dat ik zoiets best eens zou mogen proberen, als koukleum. Maar wat mij altijd opvalt, bij een succesmethode: je hoort nooit over mensen, bij wie het niet werkt. Alleen succesverhalen, maar vaak helpt iets voor een aantal mensen, terwijl het voor andere mensen juist niet werkt. Misschien zijn dat er nog veel meer, geen idee. Anders zou de regulieren gezondheidszorg er wel wat mee gaan doen, denk ik. 

Omdat ik toch nieuwsgierig ben, google ik maar eens op de Ice-man. De eerste hits zijn direct al negatief. Kritische programma's namen hem onder vuur en er schijnen door zijn methode doden te zijn gevallen. Wow.

Toch vind ik ook de resultaten van een onderzoek van het Radboud MC uit 2014, waaruit blijkt dat de methode wel degelijk positief kan werken. Vooral bij ontstekingen in het lichaam, waardoor eerder genoemde man met reuma er waarschijnlijk baat bij had. Ik heb geen ontstekingen. De website Skepsis is kritisch. Dat moet ook wel met zo'n naam. Ook hun reactie is van 2015, trouwens. Het nieuwste artikel, van maart 2020, dat ik zo kan vinden staat op Bedrock. Hierin wordt ook de onderzoeker van het Radboud weer aangehaald, die nog steeds enthousiast is. 

Steeds meer Ice-man fans: Ondertussen wordt de groep met aanhangers van Wim Hof steeds groter. Er komen verhalen naar boven van astmapatiënten die na de training geen puffers en medicijnen meer nodig hebben. Van mensen die nooit meer griep hebben en zich geestelijk steeds jonger voelen. En van mensen die hooikoorts hadden en dankzij de methode nooit meer medicijnen gebruiken noch symptomen hebben. (quote www.bedrock.nl)

Gezien deze quote, moet ik de methode misschien toch eens overwegen. Geen astma en hooikoorts meer. Het klinkt geweldig. Griep heb ik sowieso al nooit. (ik hoop dat ik deze weerstand ook tegen corona heb) Gelukkig lijkt de positieve invloed van de methode vooral uit de ademhaling te komen en niet zozeer uit het koude water (als ik het goed lees) Misschien dan eerst maar eens gaan mediteren. En koud (af)douchen, want wat minder last hebben de kou lijkt me aan het begin van de winter ook wel fijn, als eerste positieve gevolg van welke methode dan ook. 

Gelukkig had m'n moeder met kerst gewoon de verwarming voor wat hoger gezet. 



maandag 2 november 2020

Geschikt / Ongeschikt

Ik was er geschikt voor, de lockdown. Tenminste, de intelligente soort die Nederland had. Ik werkte thuis  maar genoot ook in de tuin. Voor het eerst in jaren was deze bijna onkruidvrij. Ik kwam achterin tussen struiken waar ik al jaren niet was. We kochten een loungeset en het was paradijs.Mijn man werkte ook thuis en vond een nieuw hobby, timmeren. Dingen creëren van oude pallets. Hij verbaast zichzelf en eigenlijk iedereen die hem kent.

Ik deed verder niet de dingen waarvan ik altijd dacht dat ik ze zou doen als ik tijd had. Ik las niet meer boeken dan anders, mede door die tuin waarschijnlijk. Plakte geen foto's in, ruimde niet extra op, dat deed m'n man vooral.

Waar ik minder goed in was, was het loslaten van de lockdown. Vanaf het begin was ik erg voorzichtig,  want ik had dit jaar meer last van hooikoorts en astma dan ooit. Kreeg zelfs extra medicatie. Ik ben duidelijk een risico geval. Heb tenslotte ook nog steeds overgewicht.

Erg sociaal zijn we dit jaar dan ook niet geweest. We hebben wel wat vrienden en familie gezien, maar het bleef beperkt tot vier per keer. Dan was de tuin wel 'vol'. Man ging overigens wel sporten. De tafeltennistafel is langer dan anderhalve meter en een aantal tafeltennissers hebben een tafel in een ruime schuur. Zo kon het veilig.

Twee vakanties zeiden we af (één daarvan was ver voor corona gepland), een derde gaat waarschijnlijk ook niet door. We bleven thuis deze zomer. Man leefde zich helemaal uit met z'n nieuwe hobby, zo hebben we nu een bar in de tuin, en ik fietste rond met tassen vol boeken op zoek naar minibiebs om deze te vullen. Ook stuurde ik, zeker in het begin, veel meer kaartjes. Voor postcrossing en naar familie, vrienden en kennissen. Het registreren van zowel die boeken als die kaartjes kost ook veel tijd. Hele avonden zat ik boeken te nummeren.

Wat ik niet deed was schrijven. Normaliter spoken er op dagelijkse basis zinnen door m'n hoofd, die zich uit zouden kunnen breiden tot een blog. Dit jaar kwam het niet. Ja, er staan een paar proefstukjes, maar daar ben ik helemaal niet tevreden over. Op mijn boekenblog vergeet ik zelfs het maandelijkse overzicht te maken!

Nu zitten we middenin de tweede lockdown, morgen zullen regels nog strakker worden. Buiten waait het en de regen volgt snel. Herfst. Brachten we de eerste lockdown veel buiten door, dat wordt nu waarschijnlijk anders. Binnen is het knus, maar het wordt toch wel tijd, vind ik, dat ik weer wat dingen oppak, zoals schrijven. Niet domweg registreren, maar ook iets maken. Dat hoort immers altijd al bij mij, waarom is het weg?

Dus hier een blog. Ik ben ook hier niet tevreden over, maar ik moet mezelf maar dwingen dit te plaatsen. Hopelijk tot snel weer.

zondag 21 juni 2020

Nooit meer..

Het kwam eigenlijk nooit bij ons op dat mijn vader dood kon gaan, totdat hij vrij plotseling stierf.

Mijn vader was een actieve man van 83 jaar, die vrij weinig mankeerde. Oké, hij had hoofdpijn (migraine) en hooikoorts, eczeem, is drie keer geopereerd aan z'n knieën en had prostaatkanker. Voor dat laatste kreeg hij hormoonspuiten en gezien de bloedwaarden ging dat de goede kant op. De laatste tijd had hij wel veel last van z'n rug, dus stond een botscan op de planning. Deze heeft hij niet meer gehad.

Op donderdag 12 december belde m'n moeder mij overstuur op. M'n vader was gevallen en ze kreeg hem niet meer in bed. Ik raadde haar aan de huisarts te bellen en na kort overleg met m'n collega's ben ik erheen gegaan. Het zat me niet lekker. Ze wonen toch ruim zestig kilometer bij ons vandaan.

Toen ik daar kwam, was thuiszorg geweest en lag hij gelukkig weer in bed, was hij goed aanspreekbaar en kwam de huisarts even later. Vanwege wat atypische symptomen besloot ze hem op te laten nemen in het ziekenhuis. Wij gingen uiteraard mee.

Wat volgende was een hectische dag en een verwarrende week. Zijn bloedwaarden waren niet goed, maar toen deze weer wat bijtrokken, werd hij eigenlijk niet beter. Hij had pijn, was vaak in de war en sprak onverstaanbaar. Woensdags werd duidelijk wat de onderliggende oorzaak was en dat dit slecht nieuws was. Kanker. Donderdag 19 december 2019 stierf mijn vader in aanwezigheid van z'n vrouw en twee dochters. Ik zie hem nog gaan.

Binnen een week was hij dus weg. Mijn sterke fitte vader. De man, die zomers gerust een uur wandelde en dan ook nog even boodschappen ging doen op de fiets. Die voor m'n moeder zorgde, omdat zij minder mobiel is door de gevolgen van diabetes. Die met zoveel plezier en humor kon vertellen, vooral over wat hij  meemaakte vroeger op zee. Weg.

Zijn overlijden was natuurlijk in een hectische tijd. Niet alleen vlak voor de kerstdagen, ook een week voor de trouwdag van m'n ouders. Gelukkig werd hij niet op die dag gecremeerd, had zomaar gekund. De post bracht kerst- en condoleancekaarten.  Bitter en zoet. Hoopvol en met troost.

De kerstpuzzel in de krant losten we altijd op met m'n vader. Om de haverklap belde hij op met weer een idee of oplossing. Deze puzzel kwam dit jaar onafgemaakt bij het oud papier. Ik kon het niet.

Niets was meer hetzelfde.
Ineens nooit meer een knuffel van de man die mij met zoveel liefde opvoedde.
Nooit meer "zul je je gedragen..."
Nooit meer een grote barbecue op de camping ter ere van z'n verjaardag, met familie en vrienden, wat dit jaar natuurlijk sowieso niet had gekund.
Nooit meer z'n grapjes en z'n lach
Nooit meer "Ria, met je vader.... " aan de telefoon.

Het is inmiddels ruim een half jaar later. Vaderdag. De eerste zonder hem. Het voelt niet eens vreemd leeg. De afgelopen jaren waren we meestal met vakantie rond deze tijd. 

Een half jaar, waarin zorgen voor m’n moeder toeneemt, papa kan dat immers niet meer. Ik probeer elke week met haar boodschappen te doen. We zetten met z’n allen de caravan neer, vooral m’n zus en zwager verzetten hier veel werk. Het interieur van de caravan is één grote herinnering aan m’n vader, over zie je zijn hand, zijn oplossingen voor problemen. Met ducktape vooral.  

Het afgelopen halve jaar ontdekte ik ook dat rouwen moeilijk is. Hoe doe je dat? Ogenschijnlijk gaat het leven gewoon door, af en toe word ik ineens door verdriet overvallen; door een opmerking, een geur of onverwachts een liedje van zijn crematie.

Mijn vader overleed plotseling. Er is verdriet. Er is vooral een liefdevolle herinnering.




dinsdag 21 januari 2020

Dat ruimt op: nieuwe hobby, meer beweging

De laatste tijd vind ik mijzelf steeds vaker terug, speurend voor mijn boekenkast. Hoewel m'n boekenkast een essentieel onderdeel van de woonkamer is, krijgt hij normaliter niet zoveel aandacht. Nu ineens wel. Hoe komt dat?

Station Delfzijl
In juli vorig jaar ontdekte ik BookCrossing. Hierbij laat je boeken los in het wild, nadat je ze eerst hebt geregistreerd en van een nummer voorzien. De bedoeling is dat de vinder dit boek ook weer registreert en je zo de reis van je boek mee kunt beleven. Eerlijk gezegd had ik er al eerder van gehoord, maar mijn voornamelijk Nederlandstalige boeken zag ik niet zo snel over de wereld reizen. En, kritisch als ik kan zijn, vond ik 'alleen Nederland' een beetje magertjes. Bovendien maak ik dingen soms in m'n hoofd wat moeilijker dan ze zijn. Lees ik iets leuks en blokkeert er een hersencel gelijk met Hoe dan????

In juli, tijdens onze vakantie, plaatste een vriendin op facebook dat ze een bookcrossingboek gevonden had. En hoe leuk ze dat vond. Op dat moment las ik een Duits boek en waren we op een camping met een boekenruilkast en Duitse gasten. Dit leek me hét moment om met BookCrossing te beginnen. En zo geschiedde.

Vrijlaten is een beetje loslaten
Mijn eerste drie bookcrossingboeken liet ik achter op de camping. Dit voelde niet raar, want het was tenslotte een boekenplank/-kast. De eerste tijd controleerde ik dagelijks een paar keer m'n e-mail op een registratieberichtje. Die kwam niet. Logisch ook, want na controle zag ik de boeken nog op de plank liggen.
Transferium

Terug in Nederland pakte ik als eerste de stapel gekregen boeken die sowieso klaarliggen voor doorgeven. Dat nam ik mij ooit voor: boeken die ik win via Hebban of andere acties op internet, liet ik weer achter in een ruilboekenkast in de wijk, die door een boekenkastopruimactie van mij werd opgestart. Helaas is deze plek verdwenen. Daarom lagen deze boeken er dus nog.

Nadat ik een aantal boeken had geselecteerd om 'vrij te laten', moest ik ze ook daadwerkelijk ergens neerleggen. Dat bleek lastiger dan gedacht. Kuddes beren galoppeerden over diverse routes in mijn brein.

Zo is het met het Nederlandse weer wel handig, als de plek overdekt is. Stel dat zo'n boek er een dag ligt, je wilt toch niet dat het natregent. En wat als ik op een droge dag een boek op een bankje achterlaat en een recalcitrante jongere gaat er mee aan de haal, steekt 'm in de fik of gooit hem in de vijver? Ben ik veroorzaker van zwerf- of drijfvuil?

Of wat als ik een mooi nieuw exemplaar in het winkelcentrum achterlaat en een schoonmaker ziet er de lol niet van in en gooit hem bij het afval? Zonde toch! Of.. misschien nog wel erger, wat als niemand zo'n boek meeneemt?

Op een dag besloot ik op weg naar het werk mijn stoute schoenen aan te trekken. Bij een Transferium, ongeveer op de route, blijken bushokken geplaatst die aan alle kanten afgesloten zijn. Ideaal dus. Waar ik even geen rekening mee gehouden had, is dat daar ook 's morgens om 07.15 uur al mensen staan. Die dus zien dat je van je fiets afstapt en een boek neerlegt. Niemand sprak me aan, maar ik zag meerdere mensen kijken. Een beetje eng voelde het wel. Bekeken. Snel fietste ik er weer vandoor. 's Middags zag ik tot m'n genoegen dat het boek weg was.


Beweging
Hoofdstation Groningen
Inmiddels heb ik al drieëntachtig boeken vrijgelaten in het wild. En er kwam nog wat bij. Op het Nederlandse forum van BookCrossing bleken diverse uitdagingen te zijn. Elke maand is er een uitdaging boeken los te laten met een bepaald thema, deze januarimaand staat wat dat betreft in het teken van de Rat en de Chinese of Aziatische astrologie.

Elk jaar is er de uitdaging tweeënvijftig boeken los te laten in evenzoveel weken, nouja, mag ook allemaal in één week, op tweeënvijftig verschillende plaatsen. Niet zozeer verschillende plekken als een bankje hier een bushalte daar, nee, plaatsen. Gelukkig niet per se gemeentes, maar wel steden, dorpen en gehuchten. Steeds als ik nu op pad ga, denk ik na over de plek: kan ik er een boek achterlaten, welk boek zal ik dan achterlaten en kom ik met eventueel een kleine omweg langs een ander dorp

Daarmee kreeg ik dus ineens meer beweging, de afgelopen weken. Met een stapeltje boeken stapte ik op de fiets en zocht in de omgeving plekken, om boeken achter te laten. Vaak in minibiebs, waar ik soms ook weer leuke boeken vind. Gisteren liet ik tevens boeken los in een sporthal waar het Gronings Kampioenschap Tafeltennis was en in een sauna, waar man en ik even bijkwamen van al dat tafeltennissen (man, niet ik, ik ben nog steeds niet hersteld van m'n blessure) Zo langzamerhand worden m'n fietsrondjes groter, omdat ik de dorpen in de buurt al gehad heb. Meer beweging door boeken dus! Is lezen ook nog een beetje gezonder.


Rustgevend
Station Hoogeveen
Een opgeruimd huis is een rustgevend huis, zegt men. Dat neem ik maar aan, want ervaren doe ik het waarschijnlijk nooit. In elk geval ruimt m'n boekenkast nu op. Bovendien vind ik boeken terug, die ik ooit kocht en graag wilde lezen, maar nog nooit gelezen heb. Dat zijn er meer dan verwacht! Ineens heb ik een 'nog te lezen'-stapel in de kast.

Wat ik ook heerlijk vind, is kijken op de 'book map' van BookCrossing. Daar zie je waar over de hele wereld boeken vrijgelaten of gevangen zijn. Kan ik minutenlang naar kijken en is bijna meditatief. Eén keer kwam ik zelfs een boek tegen, dat ik zelf net losgelaten had. Helaas valt de map op den duur in herhaling, waarna dezelfde boeken weer langskomen.




Mijn vrijgelaten boeken worden jammer genoeg nog niet enthousiast geregistreerd. Slechts één keer ontving ik een melding in m'n e-mail, dat iemand het boek meegenomen had. Toch zijn de boeken na een dag altijd wel weg. Ik zag zelfs een keer een straatkrantverkoopster een (favoriet) boek in haar tas stoppen. Ik hoop dat ze er net zo van genoten heeft als ik.

En wat ook erg leuk is aan BookCrossing? Er komt ruimte in de boekenkast. Ruimte voor nieuwe boeken.





donderdag 21 november 2019

Wat erbij

Het is begin februari van dit jaar. Als ik binnenloop in het Koetshuis van de Ennemaborg in Midwolda brandt de open haard in het midden gezellig. Er staan comfortabele stoelen omheen. Het interieur bestaat uit veel donker hout en ouderwetse keukenstoelen rond de tafels, met vitrines langs de kant. Er hangen schilderijen aan de muren. Aan één tafel zitten twee mensen te kletsen. Verder is het leeg. Ik stap op ze af, want ik heb een afspraak met iemand van de Stichting het Groninger Landschap. Hij is er nog niet, maar ze weten wie het is. Ik zit nog niet of hij komt binnen.

Enige maanden hiervoor zag ik in de Golden Raand, het tijdschrift van het Groninger Landschap, een oproep voor promotiemedewerkers. Dat leek me wel wat. De stichting kende ik al, doordat ik jaren terug gastvrouw was bij een bezoekerscentrum in Pieterburen. Dat beviel heel goed, maar met kleine kinderen thuis en een man die 's weekends ook vaak de auto nodig had, was Pieterburen gewoon te ver weg.

Om dichter in de buurt wat te doen, ben ik toen bij een kunstenaarscollectief begonnen, maar dat is inmiddels ook alweer voorbij. Het afgelopen jaar is er enigszins wat rust in huis gekomen, dus het was wel weer eens tijd voor wat nieuws, vond ik. De oproep kwam dus éigenlijk op een goed moment.



De eerste keer dat ik meeloop met het promotieteam is op de tuinbeurs Groei en Bloei bij de Fraeylemaborg in Slochteren op tweede Paasdag. Het was er druk. Ik keek m'n ogen uit, zowel bij de tuinbeurs zelf als naar onze kar. Wat hebben we veel leuke producten! Boeken, ansichtkaarten, het tijdschrift natuurlijk en bijvoorbeeld koolzaadhoning en -zeep. Ik wist niet dat dat laatste bestond.
Het werven van nieuwe donateurs, waarvoor we eigenlijk zijn, gaat ook goed.

Al met al was de dag zwaar, maar het weer schitterend en de sfeer gezellig. Leuk om te doen, goed dat ik me aanmeldde.

De tweede keer ging ik naar Ten Boer, waar we met het team van de Widde Meuln probeerden meer mensen te trekken als vrijwilliger. En ondertussen ook wat donateurs te verwerven. Maar het regent en is vrij koud. Het is Bookstoreday, maar in Ten Boer doet de boekwinkel daar niet aan. Deze ervaring is iets minder positief.


Door drukke weekenden voor mijn vakantie en vervolgens mijn daadwerkelijke vakantie, ben ik vrij lang geen 'promotiemeisje'. De eerst volgende gelegenheid is in augustus. Elke zondag staat de promokar bij Zeehondenmuur op de dijk van de Dollard bij Termunten. De weervoorspelling is niet zo goed en ik zie er tegenop. Zit erover te denken me maar af te melden voor volgend jaar alvast, want lichamelijk vraagt zo'n dag best veel van mijn lichaam. Zeker als het weer tegenzit.

Maar dan kom ik bij die zeehondenmuur. Mijn collega is gezellig (dat was de andere dagen ook het geval, uiteraard, maar we zijn nu met z'n tweeën, dus meer op elkaar aangewezen), de omgeving fantastisch! Lepelaars vliegen om ons heen. Ik zag deze vogels nog nooit in het echt. Hier zijn er zoveel! En dan de zeehonden. Natuurlijk ga ik ook even naar de muur. Het zijn er meer dan honderd!



Ik ben zó enthousiast, hier doen we het voor. Dit willen we niet alleen beschermen, maar ook delen met mensen. Voorbijgangers, veel meer dan ik verwachtte, zijn ook enthousiast. Eigenlijk vond ik het jammer dat ik niet vaker bij de zeehondenmuur stond, terwijl ik er eerst zo tegenop zag.


Twee weken later zijn er de havendagen in Delfzijl. Ook daar staat het promotieteam van het Groninger Landschap. Mag ik een "Uiteraard!" Ik wist niet dat de provincie zoveel activiteiten had. Van de havendagen had ik mogelijk wel vaag eens gehoord, maar nooit de behoefte gevoeld erheen te gaan. Het weer is weer niet best. En het is druk. Maar wederom heel gezellig, daar zorgen we zelf voor. Die paar regenbuien naemen we maar voor lief. Veel nieuwe donateurs hebben we niet geworven, de zondag dat ik er was. Zaterdags hadden mijn collega's meer succes.


 De laatste keer dat ik bij een activiteit was, was bij het Dollardfestival. Weer in Termunten, maar dit keer bij het bezoekerscentrum. Wéér koud, wéér druk en gezellig. Allerlei activiteiten voor kinderen zijn daar. Echt leuk. Sommige mensen waren er gewoon de hele dag. Onvoorstelbaar vond ik dat. 

Ook na deze dag was ik békaf en eigenlijk rees de vraag of dit vrijwilligerswerk wel slim is om te doen. Het is een hele dag vooral staan. Het is buiten, wat met een mooie zomer niet erg is, maar afgelopen zomer viel het qua weer net op mijn dagen behoorlijk tegen. 

Ik twijfel dus nog. Ondertussen kwamen er al meer oproepen voorbij, waar ik wel wat voor voelde. Vrijwilliger bij de bibliotheek in het ziekenhuis, bijvoorbeeld, maar dat móet elke week minimaal één dagdeel. Zo frequent wil en kán ik mij niet vastleggen, maar het lijkt me wel heel erg leuk. Taalmaatje of zoiets lijkt me ook mooi om te doen. Mensen helpen, dat klinkt misschien ook wel nuttiger dan donateurs werven. Hoewel het behoud van de natuur en Gronings erfgoed ook niet onbelangrijk is. 


Afgelopen zaterdag hadden we een etentje met het hele promotieteam. We zijn niet echt met veel, soms moesten activiteiten afgezegd worden, omdat er geen promotieleden beschikbaar waren. Dat is jammer. Het is een leuke groep mensen. Zij maakten een wandeling in Westerwolde, ik bleef binnen een boek lezen. Anderhalfuur wandelen is niet te doen met mijn achillespees. Helaas zijn in de Smeerling in Westerwolde geen comfortabele stoelen rond de open haard, maar gelukkig ook geen hard houten stoeltjes bij de tafels. Ik houd het er wel vol.

Al met al was dit vrijwilligerswerk een positieve ervaring en ik besluit het nog een jaar te gaan doen. Tenslotte waren de ervaringen meer positief dan negatief en ik kom nog eens ergens, waar ik voorheen nooit kwam. En wat woon ik toch in een mooie provincie!


(Mocht een lezer denken "goh wat leuk, zo'n promotieteam", we zoeken nog mensen die dit ook willen doen)

vrijdag 15 november 2019

Mengelmouzen

Jos Rietveld
Jos Rietveld signeert
Vol bewondering kijk en luister ik naar haar, mijn collega de 'import-Groningse', zoals ze zichzelf noemt. Ondertussen maakt ze een praatje in het Gronings, doorspekt haar toespraak met Groningse woorden, zinnen en uitdrukkingen en schrijft ze om de week een column in de krant over de Groninger taal.

Ik, een geboren en getogen Groningse, kom niet verder dan 'het komt goud' (het komt goed) Niet echt een taaltechnisch hoogstandje.

Dertig jaar terug verhuisde Jos Rietveld uit Zuid Nederland naar Groningen. Ik weet niet precies het hoe en waarom. Wel weet ik dat ze al met taal bezig was en zich in Groningen aansloot bij een taalgenootschap. Ook schreef ze stukjes voor een wijkkrantje, maar die stopte.

Tien jaar terug werd ze gevraagd om haar stukjes voor het Dagblad van het Noorden te gaan schrijven. Dit jaar kwam ze in aanraking met iemand van Koninklijke Uitgeverij Van Gorcum, die het een goed idee vond om deze stukjes te bundelen en in boekvorm uit te geven. Jos besloot niet te gaan schiften en stopte gewoon alle 193 tot dan toe geschreven columns in het boekwerkje. Gisteren werd dit boekwerkje gepubliceerd.

Het boekje heet Mengelmouzen.  
Mengelmouzen


,,Een mengelmous’’, zegt Rietveld, ,,is een verzameling van invloeden, wat we in het Nederlands een ratjetoe noemen. Mensen die naar de stad komen en hun taal en gebruiken meenemen.’’(quote uit artikel DvhN)

Ik was aanwezig met drie andere collega's en zag haar dus met trots een eerste exemplaar overhandigen aan wijkwethouder Carine Bloemhoff, omringd door fotografen, als al een echte beroemdheid. Het tweede eerste exemplaar ging naar bevriend Groninger publicist Henk Puister, die haar in de beginjaren in Groningen opnam in het genootschap Pennestreken. Na nog wat toespraken signeert Jos die ter plekke aangeschafte boeken. Er staat een heuse rij met fans, maar Jos signeert ook niet zomaar, ze heeft voor iedereen een persoonlijke opdracht.

Ik koop twee exemplaren, één voor mezelf en één nog weg te geven, ik weet niet aan wie. Ik vraag hierin wel een handtekening, want dit wordt natuurlijk een collectors item. "Biezonder bewoarspul", noemt Jos dat nog snel in het Gronings.

Helaas heb ik geen tijd voor de afsluitende borrel. De hond moet eruit, dus op m'n nieuwe fiets 'vlieg' ik naar huis.

zaterdag 9 november 2019

Daar is ie dan..

"Ik geef je driehonderd euro voor je fiets, als jij deze koopt", zegt de fietsenmaker, wanneer ik (bijna) kwijlend voor een plaatje van een rode elektrische fiets sta.

Al een tijdje twijfel ik of ik wel of niet aan de fiets met trapondersteuning wil. Steeds sloeg de meter door naar "Nee, nog niet nodig", maar nu zag ik dus een leuke rode fiets. Een róde. En niet eens zo duur. Leuk sportief model en.. róód.

Afijn, het is weer duidelijk waar ik m'n spullen op aanschaf. Ook bij de auto was mijn eerste eis 'rood' en daarna model en grootte enzo. Gelukkig houdt mijn man z'n verstand erbij. "Wat is de actieradius e fietst hij wel lekker?" Ik kijk 'm verbaasd aan. "Wat? Hij is róód!" Man draait eens met z'n ogen.

Natuurlijk komt dit verstand binnen. Ik snap ook wel dat fietsgemak belangrijker is dan de kleur, dus ik ga wat fietsen testen. De rode fietst lekker, jeeeeeuuu wat snél! Maar toch.. het is hem niet helemaal. Er is nog een andere fiets, mooier met kratdrager er al voorop, maar die fietst zelfs op de eerste honderd meter niet fijn. Wel jammer.

Door omstandigheden (lui, regen, moe, migraine) laat ik de fiets even voor wat hij is, maar gisteren ging ik dan toch weer langs de winkel. Ik had een model gezien, ongeveer zoals mijn oude fiets. Misschien fietst die écht lekker. Deze fiets kan ik niet meer vinden (enige wat ik nog wist was de prijs en ongeveer de kleur, ik ben té erg), maar de fietsenmaker komt met nog een andere. Donkerpaars, met kratdrager en net zo duur als de rode. Zodra ik opstap, ben ik verkocht. Hij zit als een comfortabele stoel. De draaicirkel is ietsje anders dan m'n oude fiets, maar dat went wel. De snelheid is nog steeds eng. Na kort overleg met man, ga ik overstag, deze wil ik.

R.A.P elektrische fiets


Dus, dit is hem. Vanmorgen heb ik er al op gefietst. Hij is donkerpaars, maar dat zie je alleen in de zon, helaas. Het merk is RAP, een eigen merk van onze fietsenmaker. Waarschijnlijk pak ik vanaf nu sneller de fiets, want het fietste toch wel erg lekker en makkelijk. Geen overweging meer, dat de wind tegen toch wel zwaar en fietsen dus pijnlijk is. Hoogstens nog dat het nat en koud is, maar daar heb ik dus een regenbroek voor. Ergens.


dinsdag 17 september 2019

Is lezen gezond?

"Lezen is gezond" las ik ooit ergens. Hiervoor heb ik zo geen bronvermelding. Als ik zie dat één van mijn hobby's gezond voor me is, neem ik het voor waar aan, onthoud dat stukje en ga verder. Met de tijd heb ik wel wat redenen gezien, gehoord en uiteraard gelezen waarom lezen zo gezond zou zijn.

Ontspanning
Lezen werkt ontspannend. Je bent even helemaal weg van je eigen wereld, je reist als het ware. Zorgen en problemen raken op de achtergrond. Tenminste.. ik vraag me af wat voor boeken je hiervoor moet lezen? Ik lees meestal thrillers, wat inhoudt dat ik met opeengeklemde kaken, gebalde vuisten en samengeknepen billen probeer zo snel mogelijk te lezen, omdat het van belang is te weten wie nou echt de dader is en of het slachtoffer het er levend afbrengt. Onderbrekingen door anderen, trek in eten of dagelijkse ruis, het geeft stress, want m'n boek moet uit. Het verhaal moet af. Overleeft dat meisje nou wel of niet.
Jahoor, heerlijk ontspannend.

Beter slapen
Er wordt aangeraden om minstens een half uur voor het slapen gaan niet meer naar een scherm te kijken. Dus geen telefoon, tablet, computer, laptop of televisie, omdat deze een blauw ligt uitstralen, waardoor je hersenen geen of minder melatonine aanmaken en je moeilijker in een slaap komt. Het is beter om een boek (of e-reader, want ook geen blauw licht) te lezen.

Juist. Thrillers dus. Uiteraard is het voor de algemene nachtrust nodig dat je ook op tijd het licht uit doet en gaat slapen. Maar vaak begint het eind van een thriller al voor de laatste honderd pagina's. Dus óf ik doe op tijd m'n boek weg en in mijn dromen jaag ik op monsters of ren er voor weg, vraag ik me op verschillende manieren af wie nou écht de dader is, wandel ik (weer) met Frieda Klein door Londen op zoek naar ondergrondse rivieren en logica in verhalen, loop met Brennan door onderaardse gangen of besneeuwde bossen op zoek naar nóg meer botten, zit gevangen of probeer juist iemand te bevrijden en meestal is het koud. De hele nacht blijft zo'n boek door m'n gedachten en dromen spoken. Het alternatief is het boek uitlezen en sowieso te kort te slapen. Wekelijks komt dat dilemma voorbij. Op zich misschien niet direct goed voor de nachtrust.

Om mezelf af te leiden van al die spanning lees ik soms nog columns van bijvoorbeeld Japke-d. Bouma. Dat kan leiden tot (het idee van) een blog in m'n hoofd, wat ook wakker houdt. En meestal niet zorgt voor een blog de volgende dag, want dan ben ik al mijn briljante zinnen alweer kwijt.

Voor de geest
Lezen is reizen, nieuwe dingen ontdekken, bezig blijven met je geest. En dat is goed voor je geestelijke gezondheid. Bovendien leer je (soms) nieuwe dingen, ook heel belangrijk in de strijd tegen veroudering.

Gelukkig dus dat ik ook andere boeken lees dan thrillers. Ja, ik leer wel allerlei manieren om mensen te vermoorden, maar ook over die ondergrondse rivieren in Londen en bijvoorbeeld met de boekenserie De Zeven Zussen over kunstenaars en ontdekkingen van honderd jaar terug. Bovendien kom ik inderdaad in allerlei landen en leer ik nieuwe feiten over de geschiedenis.

Daarnaast lees ik ook nog wel eens een boek over gezondheid, waar ik ook van leer. 

Voor de beweging
Ja, daarin is lezen natuurlijk niet gezond. Als ik in een boek zit, zit ik. Gelukkig heb ik ook het luisterboek ontdekt, waarmee ik mezelf in beweging houd, maar lezen is vooral een zittende bezigheid.

Is lezen gezond?
Kan mij het schelen, het is gewoon léuk en lekker! Spannend ook. En als onderzoek heeft aangetoond dat het gezond is, wie ben ik dan om dat in twijfel te trekken?